X
تبلیغات
سرويسكار
سرويسكار
تعمير لوازم خانگي و سرويس لوازم خانگي

 
تاريخ : دوشنبه سیزدهم اسفند 1386

        آشنایی با سیم پیچ                                                        ایمنی

IF آی اف رله کنتاکتور مچینگ سنولوئید سلف ، سیم پیچ کویل ترانس سیم پیچ سیم لاکی
 
 

 

 

 

 

 

سیم پیچ : چنانچه یک سیم را ازحالت مستقیم خارج کرده  آنرا به صورت یک فنرمارپیچی درآوریم، یک سیم پیچ درست کرده ایم و این سیم پیچ دیگر مثل یک سیم معمولی و مستقیم نیست چرا که

  دربرابر عبـورجریان برق مقاومت می کند و براثراین مقاومت دردوراین سیم پیچ یک حوضه مغناطیسی بوجود می آید و چنانچه سیمی را دور یک فلز مثلا میخی بپیچیـــم،  وقتی به دوسرسیم پیچ

 ولتاژی وصل شود، میخ آهنربا می شود و می تواند اجسام فلزی را جذب کند، نوع سیمی که در سیم پیچی استفاده می شود معمولا سیم مسی با روکش لاک است چون لاک بسیارنازک است و باعث

 می شود سیم پیچ ها حجیم نشوند وبه راحتی بتوان آنها را مورد استفاده درانواع سیم پیچی ها قرارداد ، به لاک سیم های مسی مورد استفاده درسیم پیچی شارلاک گفته می شود، شارلاک به صورت

 مایع درسیم پیچی ها نیز وجود دارد و یکی از موارد استفاده شارلاک مایع ،  وقتی است که یک سیم پیچی مثلا سیم پیچ یک پمپ آب زخمی شده یا قسمتی ازسیمهای آن،  لاکشان ازبین رفته ،دراین

جورمواقع بعد ازاینکه مطمئن شدند سیم پیچ مشکلی ندارد، مقداری لاک مایع روی قسمتهای مورد نظرمی ریزند، بعد از اینکه لاک کاملا خشک شد، سیم پیچ پمپ آماده استفاده مجدد می شود، البتّه

برای اینکه شــــارلاک خوب به فضای خالی سیم پیچ نفوذ کند ممکن است کل سیم پیچ را داخل شارلاک قوطه ور کـرده و سپس  درون یک فرقراردهند تا با حــــرارتی مناسب ، شارلاک ضمن پر

 کردن فضای خالی مابین سیمها، خشک شود، سیم های مورد استفاده در سیم پیچی،  سایـزهای گــــــوناگــون دارند، به عنوان مثال برای پیچیدن یک ترانس 220 ولت به 6 ولت نیم آمپراز دو سایز

 مختلف سیم استفاده می شود، برای قسمت 220 ولت یا اولیّه قطرسیم 0.1113 میلیمتر وبرای قسمت ثانویّه یا 6 ولت،  قطرسیم 0.7230  میلیمتراستفاده می شود ، لازم به توضیح است که بحث

  سیم پیچی نیز گسترده است وخود یک رشته مجزّا محسوب می گردد لذا به خاطر سنگین نشدن بحث، ازتوضیحات بیشترصرف نظرمی کنیم وبه ادامه بحث اصلی می پردازیم

  

شماتیک ترانش باخروجی متغیّر

ترانس با خروجی

قابل انتخاب ثابت

 
 

شماتیک ترانس

  شماتیک سلف یا سیم پیچ

ترانس : وظیفه ترانس کم و زیاد نمودن و یا ثابت نگهداشتن ولتاژ و یا جریان متناوب است

ترانس می تواند افزاینده یا کاهنده باشد یا هم به عنوان ایزوله و جداسازی برق استفاده گردد

شماتیک نقشه ای ترانس

پنج سر 220 به 6 ولت

 یک ترانس چند سر

با خروجی های مختلف

ترانس ها دراشکال گــوناگـــون و ولتاژ و آمپرهای مختلف وجود دارد

ترانس ممکن است 4 سر یا 5 سر یا چندین سر داشته باشد ، همچنین

ترانس ها فرکانس کاری مختلفی دارند

 

برای انتخاب یک ترانس، ولتاژاولیّه و ثانویّه و همچنین قدرت یا آمپرآن باید درنظرگرفته شود، به طورمثال اگردستــــگاهی دارید که نیازبه ولتاژ 12 ولت 2 آمپر دارد،  پس ترانس

انتخابی شما باید 220 به 12 ولت 2 آمپرباشد البتّه اگرآمپرآن کمی بالاترباشد اشکالی ندارد ولی نباید از2 آمپرپایین ترباشد، برای تست ترانس معمولی می توان توسط اهم متر دوسر

اوّلیّه و ثانویه را اندازه گیری کرد که باید قطع نباشند و اهم سیم پیچ اولیّه باید چند برابراهم سیم پیچ ثانویّه باشد البتّه دریک ترانس کاهنده مثل یک ترانس 220 به 12 ولت، همچنین

می توان دوسراولیّه ترانس را با احتیاط به برق 220 وصل نمود و سپس با ولتمتر دوسر ثانویّه را اندازه گیری کرد که باید ولتاژی متناوب درخروجی ترانس دیده شود،  مشخصات

ترانس را معمولا روی آن می نویسند، ترانس ها ضمن اینکه بسیار متنوّع هستند، موارد استفاده متنوّعی نیز دارند ازجمله درمنبع تغذیه ها، دستگاه های صوتی و تصویری، صنعتی

که برای شناسایی یک ترانس تقریبا ازظاهرآن می توان به نوع و مشخصات آن پی برد، مثلا اگریک ترانس هسته اش فلزی و به صورت ورق باشد، معمولا درمدارهای 220 ولت

یا 110 ولت استفاده می شود و اگرهسته اش سیاه رنگ و ذغال مانند باشد، درمدارهای فرکانس بالاتر استفاده می شود،  چنانچــه مشخصات ولتازی و سرهای سیم پیچ های ترانس

مشخص نباشد باید ازروی نقشه مداری که ترانس درآنجا استفاده شده،  مشخصات را معلــوم کرد یا هم با شماره فنّی روی ترانس ورجوع به کتب مرجع ترانس را شناسایی نمـــــود

سلونوئید : یک قطعه ای است که ازیک سیم پیچ که به آن کویل نیز گفته می شود ویک هسته متحرک ساخته شده و برای مواردی مثل فرمان های میکانیکی و جابجایی استفاده می شود و در

اندازه و انواع گوناگون وجود دارد، مثلا اتومات استارت یک استارت خودرو، یک نمونه ازسلونوئید است که همزمان 2 کارانجام میدهد،  برق + را به استارت وصل می کند و همچنین دنده

استارت را به طرف دنده فلایویل موتورحرکت می دهد که درنتیجه استارت چرخیده و موتور روشن می شود،  همانطور که گفتــه شد هسته سلونوئید متحرک است وتوسط فنری درجای خود

ثابت است و به محض برق دارشدن کویل سلونوئید، یک حوضه مغناطیسی ایجاد و این حوضه چون خاصیت آهن ربایی دارد لذا هسته سلونوئید را جذب می کند،  بعداز قطع برق توسط فنر

هسته سنولوئید به جای اولیّه اش برمی گردد

   ترانس مچینگ :مثل ترانس معمولی است و یکی ازموارد استفاده آن دربلندگوهای شیپوری مثل بلندگوهای مساجد است، فرض کنید 5 عدد بلندگوی مختلف با وات های گوناگون دارید وهمه

آنها را می خواهید به یک آمپلی فایریه طورموازی وصل کنید،  دراینجا باید هربلندگـو یک ترانس مچینگ داشته باشد ،  ترانس های مچینگ دراین مثال سیم پیچ اولیّه اشان همه باهم برابرند

ولی ثانویه ترانس بستگی به قدرت و وات بلندگو فرق دارد، درنتیجه خروجی آمپلی فایربه همه ترانس های مچینگ به طور موازی وصل می شود و ثانویه ترانس ها هم به سیم پیچ بلندگوها

وصل شده و هماهنگی صوتی برقرارمی شود

 

 

سیم پیچ می تواند بدون هسته باشد و هسته آن هوا باشد مثل سیم پیچهای کوچک استفاده شده درتیونرهای تلویزیون، یا اینکه یک سیم پیچ می تواند یک هسته قابل تنظیم و ازجنس کربن یا

فریت داشته باشد مثل آی اف های استفاده شده دررادیو و تلویزیون ، سیم پیچ ها همچنین به عنوان کنترل جریان درترانس های جوشکاری استفاده می شوند، یکــی دیگر از موارد استفاده

سیم پیچ به عنوان پارازیت گیر و امواج ناخواسته درورودی منبع تغذیه های مختلف است، ترانس های ولتاژ درتلویزیون نیز یک نوع ترانس با هسته فریت وفرکانس بالا است،  فرکانسی

 درحدود 15625 هرتز، این ترانس می تواند توسط مدارنوسان سازومدارچند برابرکننده، ولتاژی درحدود 25000 ولت تولید کند که برای لامپ تصویراستفاده می گردد

رله : رله تشکیل شده ازیک سیم پیچ که به آن بوبین رله نیزگفته می شود وکنتاکت و میکانیــزم قطع و وصل کنتاکت ها، رله کاربرد های فراوانی دارد و دراشکال و

 مدل های گوناگونی وجود دارد،  تست آن هم به این صورت است که،  با اهم متر سیم پیچ آنرا اندازه می گیریم که باید اهمی نسبت به نوع رله نشــان دهد، مثـلا اهـــم

 یک رله  24  ولت کوچک حدود 500 اهم است ،  یکـی ازکاربردهای رله وقتــی است که بخواهیم با وصل کردن یک برق 6  یا 12 یا 24 ولت کــــه به سیم پیـچ

 رله وصل می شود، ازکنتاکت های آن یک برق 220 ولت را برای به کارانداختن دستگاهی عبوردهیم ،موقع انتخاب رله،به ولتاژبوبین و قدرت کنتاکت ها توجّه شود

شماتیک رله

کنتاکتور:  کنتاکتورها نیز ازتنوع زیادی برخوردارند و دربرق و صنعت استفاده های زیادی دارند،  یک کنتاکتور معمولی تشکیل شده ازیک سیم پیچ ( بوبین ) وچند کنتاکت قطع و وصل و

فنر و هسته فلزی دو تکه یا یک تکه که براساس خاصیت آهنربایی میکانیزم کنتاکتورکارمی کند ، یکی ازموارد استفاده کنتاکتــور وقتی است که بخواهیم مثلا یک الکتـــروموتور قوی 3 فاز

را توسط مدارفرمانی که مثلا با برق 24 ولت کارمیکند به کاراندازیم، که اگربوبین کنتاکتور24 ولتی باشد، با وصل کردن برق 24 به آن، کنتاکتورعمل می کند و ازکنتاکتهای آن برق های

مورد نیاز برای الکتروموتور عبورمیکنند،  هنگام انتخاب یک کنتاکتور به مشخصات ولتاژی و آمپرکنتاکتهای آن بایستی توجه شود ضمن اینکه باید ازاستاندارهای لازم برخوردارباشد

مطالب فوق درحدّ آشنایی است ، شما ممکن است با قطعاتی برخورد کنید که شک کنید مقاومت است یا سیم پیچ یا خازن یا ...... این

 به این خاطراست که امروزه قطعات الکتـرونیکی دراشکال بسیار متنوّع ساخته می شوند و دراین جورمواقع چند روش برای شناسایی

قطعه وجود دارد،  روش اول اعداد و حروفی که روی برد کنارقطعه نوشته شده است،  روش دوم چگونگی قرارداشتن درمدار،روش

روش سوم کمک گرفتن از دوستان وافرادی که اطّلاعات کافی دارند،  سلف و سیم پیچ هایی که شکل شان مانند مقاومت های رنگــی

است، رنگها مثل مقاومت خوانده می شوند منتها درمورد سلف و سیم پیچ واحد اندازه گیری هانــری است همچنین خازنهای رنگی  که

مثل مقاومت های رنگی هستند نیزهمانند کدهای رنگی مقاومت خوانده می شوند منتها واحد اندازه گیـــری فرق می کند که برای خازن

بر حسب فاراد است،  برای شناسایــی قطعه کـه چه قطعه ای است درزیر حروف متـداولی را که برای شناسایی قطعـــــات دربردهای

 الکترونیکی به چشم می خورند ، مشاهده می کنید

R......C......D.......TR.......Q.......U.......ZD........DZ.....RC........IF.......OPC......LC.......S.......IC.......

اگر کمی به حروف توجّه نماییم می بینیم که ازحرف اول قطعات استفاده شده است و وقتی دو یا سه حرفی باشد به معنی قطعه ای خاص است مثلا درکنار بعضی آی اف ها، دوحرف ال و سی با هم نوشته شده که

به معنی این است که درون این آی اف که به شکل یک مکعب کوچک است، از سلف و خازن استفاده شده است یا درمورد آی سی که ازدو حرف آی و سی باهم استفاده شده است به معنی مدارمجتمع است، درپایان

بخش سلف و سیم پیچ توجّـــه به این نکات ضروری است :  درمداراتی که ازرله وکنتاکتور استفاده می شود و مدارنیز با برق مستقیم کارمی کند،  همیشه باید برای هربوبین رله یا کنتاکتور یک دیود محافظ استفاده

کرد که این دیود به صورت موازی با هربوبین درمداربسته می شود درغیر این صورت ممکن است به مدارآسیب واردشده یا درحین انجام کارهای تعمیر و نگهداری موقع قطع و وصل رله ها و کنتاکتورها، به شما

شوک وارد شود،  نوع دیودهایی که برای این منظوراستفاده می شوند، دیودهای معمولی یکسو کننده هستند که متداولترین این دیود ها شماره هایشان درزیر قابل مشاهده می باشد

     درشماتیک نقشه ای رله دربالا درقسمت توضیح رله، طریقه قرارگرفتن دیود قابل مشاهده است که باید + و - رعایت شودDiodes:  1N4148 ,  1N4001.....7  , 1N5401.....8

 

 



ارسال توسط
 
تاريخ : دوشنبه سیزدهم اسفند 1386

         

capacitor

                                                                                                                            خازن چیست؟

خازن یا کاپاسیتور ساخته شده از دو صفحه فلزی که مابین این دو صفحه ازاجسام عایق استفاده می شود ،  دراینجا به نوع  فلزاتی که خازن ها ازآنها ساختـه

 می شوند کاری نداریم ، منتها ازانواع خازنها وکاربرد آنها صحبت می کنیم وازمطالب خسته کننده و غیرضروری صرف نظرمی کنیم

خازن انواع گوناگون و در شکل های متنوّع وجود دارد که درادامه چند نوع پرکاربرد را توضیح می دهیم ووظیفه خازن ها درالکترونیک هم متفاوت است که

هرنوع خازن را که معرفی می کنیم ،  کاربرد و وظایفش را هم به اختصارتوضیح می دهیم،  یک سری واژه و اصطلاح هم درمورد خازنها هست که آنها را

نیزبیان کرده وهمچنین روش آزمایش و تست خازن ها را توضیح خواهیم داد، ما دربحث مقاومت مداری به عنوان نمونه معرفی نکردیم،  کم کم که با قطعات

بیشتری آشنا شدید، مدارهایی ساده و عملی و کاربردی را هم برای شما آموزش می دهییم

 

واحد اندازه گیری ظرفیّت خازن : واحداندازه گیری خازن فاراد است و واحدهای کوچکتر ازفاراد هم هستند مثل: میکروفاراد ، نانوفاراد ، پیکوفاراد که 

معمولا روی بدنه خازن ها یکی ازمشخّصاتی که نوشته می شود ، مقدارظرفیّت آنها است ،البتّه بستگی به نوع خازن  ، نوشته ها هم فرق میکند که درادامه

توضیح داده می شود

ولتاژکاری خازن : هرخازنی علاوه بر مقدار ظرفیّتی که دارد،  در یک محدوده ولتاژ مشخّصی کـــارمیکند کـه این مقدار ولتاژ را نیز روی خازن نوشته

می شود، همجنین مشخّصات و علائم دیگری هم روی خازنها دیده می شود که در ادامه به آن ها نیز می رسیم

شارژ خازن : اگر به دو سر یک خازن، ولتاژی که درمحدوده ولتاژ کاری خازن مربوطه است، با رعایت کردن مثبت و منفی، وصل کنیم،خازن برق را

درخود ذخیره می کند که به این حالت،  شارژ خازن گفته می شود

دشارژ خازن : اگر خازنی را که شارژ شده به یک مصرف کننده مثلا یک لامپ وصل کنیم، برق ذخیره شده خازن خالی می شود که به این حالت دشارژ

خازن گفته می شود ،  البتّه توجّه داشته باشید برای دشارژ خازن ازلامپ یا مصرف کننده ای استفاده کنید که ولتاژ کاری اش از ولتاژ کاری خازن پایین تر

نباشد، درضمن اگراز لامپ برای دشارژ خازن استفاده می کنید اگرخازن شما ظرفیّتش بالا باشد و ولتاژش هم از ولتاژ لامپ کمترنباشد،  یک لحظه ممکن

است لامپ روش شود و سریع خاموش شود، وقتی لامپ خاموش شد خیالتان راحت باشد دیگه خازن خالی شده و خطری ندارد ،  چون اگر ولتاژ کارخازن

وظرفیّتش بالا باشد و شارژ هم باشد چنانچه دوسرآن بهم بخــــورد ،  جرقه می زند و این ممکن است به شما صدمه بزند ضمن اینکه خازن هم ممکن است

آسیب ببیند و دیگر اینکه خازن شارژ شده را هیچ وقت دست به پایه هایش نزنید چون ممکن است به شما شوک وارد کند واگر خازن خیلی بزرگ باشد حتّی

باعث سوختگی دستان شما  خواهد شد

ثابت زمانی خازن : مدت زمانی که طول می کشد تا خازن شارژ شود با مدّت زمانی که طول می کشد تا خازن دشارژ شود با هم برابراست، که به آن ثابت

زمانی خازن گفته می شود

پلاریته خازن : انواعی از خازنها هستند که پایه مثبت و منفی آنها مشخّص است که به آن پلاریته می گویند و موقع استفاده این خازنها به رعایت پلاریته آنها

توجّه می شود و گرنه خراب خواهند شد، در بعضی موارد حتّی منفجر می شوند یا می ترکند

مقاومت خازنی یا راکتانس :خازن ها وقتی در مداری مورد استفـــــاده قرار می گیرند، ازخودشان یک مقاومتی نشان میدهند که به این مقاومت، راکتانس

یا مقاومت خازنی گفته می شود

انـــــــــــــواع خــــــــــازن

 

از خازن های الکترولیتی به عنوان

پارازیت گیر ، صافی  ،  کوپلینگ

ذخیره ولتاژ برای پایداری بهترمدار

و در مدارات تایمر استفاده می شود

خازن الکترولیت هم نوع پلاریته دار

آن وجــــــــود دارد و هم نوع  بدون

پلاریته آن که روی بدنه نوع پلاریته

دارآن ضمن نوشتن مقادیــر ولتاژ و

ظرفیّت  ،  درراستای پایه منفی آن

روی بدنه یک خط پهن هم کشیـــده

می شود ،  درنوع بدون پلاریته آن

ضمن اینکه مقادیر ولتاژ و ظرفیّت

نوشته می شود مثبت و منفــــی آن

مشخّص نمی شـــود و این به معنی

اینست که این خازن بدون پلاریته

است و می توان آنرا ازهردو جهت

درمداری کـه به این نوع خازن نیاز

دارد،قرار داد، البتّه روی بدنه خازن

بدون پلاریته، علامتی دیگرهم درج

می شودبـه نام بی پی  یعنی بدون

BP یعنی بدون پلاریته

شکل های

نقشه ای خازن

الکترولیتی

خازن الکترولیتی یا شیمیایی : شکل این خازنها معمولا بیشتر بشکه ای است ودررنگ های مختلف وجود دارند، این نوع خازن یکی ازپرکاربرد ترین نوع

خازن هاست و شما دراکثردستگاه ها می بینید، اندازه آن می تواند از نیم سانتی مترتا چندین سانتی مترمکعب باشد، همچنین ظرفیّت آن نیز می تواند از صدم

میکروفاراد تا چند فاراد باشد، با توجه به جدول ظرفیّت خازنها و تعاریف، این مطلب بهتر قابل درک است

تست خازن :  برای آزمایش خازن می توان ازدستگاهی به نام خازن تستر استفاده کرد، البتّه بعضی مالتیمتر های موجود دربازار، خازن تسترهم هستند ولی

اگرحداقل یک مالتیمتر عقربه ای دارید ،  طریقه تست به این صورت است :  مالتیمتر را روی یک کیلواهم یا کیلواهم قرارمیدهیم و لیدهای آن را به دو پایه

خازن وصل کرده و کمی صبرمی کنیم بعد جای لید ها را عوض کرده و مجددا به پایه های خازن وصل می کنیم،  درحین انجـام باید هربارکه  لیدها به پایه

خازن وصل می شوند، عقربه یک حرکت رفت و برگشت داشته باشــد ،  اگر این حرکت خیلی کم است، رنج کیلو اهم را کمتر کنید مثلا اگر روی یک کیلو

است حالا بزارید روی صد اهم اگرصد اهم ندارید بزارید روی اهم ،  ناگفته نماند هرچه ظرفیّت خازن کمترباشد حرکت عقربه کمترخواهد بود،  شما با چند

بارآزمایش و تغییرات رنج مالتیمترتان، سررشته کار دستتان می آید، این روش تست نشان میدهد که خازن خراب نیست ولی نمی توان به ظرفیّت آن مطمئن

بود چون خازن تستر ظرفیّت خازن را نشان میدهد مثلا اگر روی یک خازن نوشته باشد ، 10 میکروفارد ،  خازن تستر عدد 10 را نشان میدهد که روشی

مطمئن است،  پس اگر شما زیاد باخازن ها سروکار دارید بهتر است موقع خرید مالتیمتر امکانات آن را درنظر بگیرید ،  شما می توانید مالتیمتری بخرید که

توانایی تست خازن ، دیود ، مقاومت ، ترازیستور ، ولتاژ ، جریان یا آمپر، فرکانس را داشته باشد، شکل سمت چپ چگونگی آزمایش یک خازن الکترولیتی

را نشلن میدهد، به لیدهای قرمز وسیاه دقّت کنید که جابه جا می شوند ،  لازم به توضیح است با مالتیمتر عقربه ای خازنهای با ظرفیّت کمتراز1 میکروفاراد

را به سختی می توان تست نمود و هرچه ظرفیّت پایننتـــر باشد ،  حرکت عقربه مالتیمتر ناچیزترخواهــــد بود به طوری که دیگرحرکتی را مشاهده نمی کنید

ظاهر یک خازن باید سالم باشد و اگر الکترولیتی می باشد نباید باد کرده یا سرآن ترک خورده باشد همچنین ازدور پایه هایش  نباید مایعی نشت کرده باشــــد

خازن های الکترولیتی ضمن اینکه پرکــاربــــــرد هستند،  زیاد هم خراب می شوند و خرابی آنها بیشتر به این صورت است که بعد از مدتّی ظرفیّت آنها بهم

می خورد یا افزایش یا کاهش می یابد چنانچه خازن الکترولیتی را چک کنید و ظرفیّت آن بیش از 10 درصد خطا داشتــــه باشد وعمرآن هم بالای 10 سال

باشد بهتــراست آن را عوض کنید،  خازنهای الکترولیتی چه استفاده شوند چه درقفسه ها نگهداری شوند براثر گرما و سرما مخصوصا گرما،  تغییرظرفیّت

می دهند پس اگر خازنهای یدکی دارید، آنها را داخل پلاستیک و در دمای بین 15 تا 25 درجه نگهداری نمایید تا طول عمر بیشتری داشته باشند

کاربرد خازن های الکترولیتی : ازاین نوع خازن بیشتر برای صاف کردن ولتاژ بدست آمده از برق متناوب استفاده می شود به این صورت که ولتاژ متناوب

بعد اینکه توسط دیودها به برق مستقیم تبدیل شد، چون دارای پارازیت و اعوجاج است، برای صاف کردن برق مستقیم خازن الکترولیت پلاریته دار استفاده

می شود و ولتاژ خازن و ظرفیّت خازن هم بستگی به مدار دارد، برای روشن شدن مطلب یک مثال می زنیم: فرض کنید یک ترانسی دارید که با برق شهر

کار میکند و خروجی ترانس 12 ولت متناوب است، ابتدا باید توسط دیود این 12 ولت متناوب به ولتاژ مستقیم یا دی سی تبدیل شود،  حال نوبت به انتخاب

یک خازن متناسب با مدارمان می رسد، برای این منظور باید قدرت و توان ترانس را بدانید مثلا ترانس شما مشخصاتش این است: 220 به 12 ولت 1 آمپر

بنابراین باید ضمن استفاده از دیودهای 1 آمپر بالای 50 ولت، خازنی با ولتاژ 16 ولت استفاده کنید برای محاسبـــــه ولتاژ خازن برای ولتاژ دی سی بدست

آمده توسط دایودها، با مالتیمتر ولتاژ بعد از دیودها را اندازه می گیرید مثلا 12 ولت به شما نشان می دهد، برای حساب کردن ولتـــاژ خازن 12 را در4/1

ضرب می کنید که حدودا 16/8 بدست میاد پس یک خازن 16 ولت مناسب است، برای انتخاب ظرفیّت خازن بستگی دارد از مدارتان برای چه منظــوری

می خواهید استفاده کنید و مصرف و باری که می خواهید ازاین ولتاژ 12 ولت بکشید چند میلی آمپر است که شما درمثال فوق میتوانید حداکثر 1 آمپر و به

صورت نرمال تا 800 میلی آمپر استفاده کنید ،  حال اگر همیشه قرار است ازحد اکثر آمپر که 800 است استفاده شود پس یک خازن با ظرفیّت 470 الی

ظرفیّت 3300 میکرو فاراد باید داشته باشید هرچه ظرفیّت خازن بیشتر باشد، ولتاژ دی سی شما صافتر و قوی ترخواهد بود منتها با افزایش ظرفیّت خازن

باید یک ایمنی برای مدار نظربگیرید چون ولتاژ برگشتی خازن شارژ شده اگر به طرف دیودها و ترانس برگردد، احتمال صدمه دیدن دیودها و ترانس شما

زیاد است، برای این منظور  دو راه عمومــــــــی وجود دارد،   یکی اینکه مصرف کننده شما همیشه به خط 12 ولت وصل باشد و برای خاموش و روشن

کردن ، برق 220 را قطع و وصل کنید که این روش یک روش متداول و خوب است،  روش دوّم استفاده ازیک مقاومت بار است یعنی اینکه این مقاومت

را شما به عنوان یک مصرف کننده دائمی ولی بسیارکم مصرف به خروجی 12 ولت اضافه کنید به صورت موازی، برای محاسبه مقداراهم و وات مقاومت

ازفرمول استفاده می شود ولی چون قرار است در این سایت کمتر از فرمول استفاده شود، یک روش پیش فرض و تجربی را مورد بحث قرار میدهیم، پس

یک مقاومت 1 کیلو اهم 1 وات استفاده می کنیم، با اینکه  دیود ها را درصفحات بعدی توضیح خواهیم داد ولی برای روشن شدن مطالب فوق ،  یک مدار

درادامه دراین قسمت آموزش گذاشتیم

نام مدار: تبدیل برق 220 متناوب به برق مستقیم و دی سی 12 ولت 1 آمپر همراه با شرح مختصری برای مدار

 
برق شهرتوسط ترانس به 12 ولت متناوب تبدیل و توسط 2 دایود به ولتاژ دی سی تبدیل می شــود،  ترانس

دراین مدارازنوع 220 به 12 ولت با سروسط است که به این ترانسها، سنترتپ می گویند، نوع مدارهم یک

یکسوکننده فول ویو است،  درصفحات آینده درمورد انواع یکسوکننده ها بحث خواهد شد،  خازن و مقاومت

دراین مداراستفاده شده که بحت ما درمورد خازن بود،اینجا یکی ازمحل های مورداستفاده خازن است

  ادامه معرفّی خازن ها
خازن تانتالیوم خازن تانتالیوم : این نوع خازن همانند خازن الکترولیتی دارای قطب + و- می باشد ، تفاوت آن در کوچک بودن و ولتاژهای پایین آن است، معمولا زیر 100

ولت، خازن تانتالیوم هم مثل خازن الکتــــرولیتی تست می شود ،  مقادیر ظرفیّت و ولتاژ آن را روی آن می نویسند یا هم بارنگ مشخّص می شود که دراین

صورت مقدار برحسب میکـــروفاراد است ،  طریقه خواندن مشخّصات درخازنی که بارنگ مقادیر را نشان میدهد،  مثل خواندن رنگها درمقاومت می باشد

رنگهـــــا را ازبالا به پایین می خوانیم بدبن ترتیب که رنگ اول و دوّم را معادل شان عدد قرارمیدهیم و یک خالی دروسط دو رنگ اصلی اگرباشد این خال

بستگی دارد چه رنگی باشد، اگرسیاه باشد دوعدد اوّل در1 ضرب می شوند، اگر خال قهوه ای باشد،  دو عدد اوّل در10 ضرب می شوند ، اگر سفید باشد

دو عدد اوّل در1/10 ضرب می شود( یک دهم) و اگر خال رنگی خاکستری بود، در 1/100 ضرب می شوند

مشخّص نمودن ولتاژخازن ازروی رنگ زمینه آن : رنگ زمینه رنگی است که درنزدیکی پایه ها وآخرین رنگ خازن است، حال نسبت رنگ ها را با ولتاژ

خازن به این طریق می خوانیم :  سفید = 3 ولت   ،      زرد = 6/3 ولت    ،  سیاه = 10 ولت      ،      سبز = 16 ولت     ،   خاکستری = 25 ولت

صورتی = 35 ولت 

خازن سرامیکی

 

4n7 - 33n - 22p - 0.01mf

شکل نقشه ای

خازن سرامیکی :  نوع عایق بکـــاررفت در این خازن،  سرامیک است و این خازن بیشتر درمدارات نوسان ساز و به عنوان وصل کننده یا کوپلاژ استفاده

می شود، این نوع خازن درشکل های گوناگونی وجود داردازجمله: عدسی ، لوله ای و مستطیلی یا مربّعی،   و همچنین نوع چند سرآن هم وجود دارد که در

واقع چند خازن با هم در یک محفظه هستند ، مقادیر این خازنها  معمولا روی آنها نوشته می شود، برای آزمایش سالم بودن این نوع خازن نیز بهترین روش

استفاده ازخازن تستر است مخصوصا که اکثراین خازنها با ظرفیّت بسیار پایین کاربرد دارد منتها برای تست اوّلیه اگر دو پایه آنرا درحالت اهم اندازه گیـری

کنیم، هیچ اهمی نباید نشـان دهد،  این نوع خازن سه چهار جور خراب می شود ، یا می ترکد ،  یا ازدرون قطع می شود و با خازن تستر هم دیگر ظرفیّتش

نشان داده نمی شود و به ندرت هم صفحاتش ازدرون بهم اتّصال می کنند که دراین حالت با هراهم متری که آنرا تست کنیم، مثل مقاومت یا اهم نشان میدهد

یا اتّصال کامل و شورت است ،  برای خواندن مقدار ظرفیّت این نوع خازن دو عدد اوّل را می نویسیم و عدد سوّم را هرچه باشـــــد به تعداد 0 می گزاریم

مثلا اگر روی خازنی اعداد 102 نوشته بود، مقدار ظرفیّت آن برابر 1000 پیکو فاراد است، لازم به توضیح است اگر واحد اندازه گیـــــــری نوشته نشده

باشد،  اگر اعداد اعشاری و کمتراز یک باشتد پس برحسب میکروفاراد است و اگر اعداد 1 یا بیشتر از یک باشند،  برحسب پیکو فاراد خوانــــده می شود

چند حالت نوشتن اعداد روی خازنهای سرامیکی در سمت چپ قابل مشاهده است

خازن پلی استر ( رنگی یا پرچمی )  :  این هم یک نوع دیگـــر ازخازن است که پلاریته ندارد و باظرفیّت های پایین وبیشتر زیر1میکروفاراد وجود دارد

این خازن خیلی کم خراب می شود و بیشتر درمدارات صوتی قدیمی استفاده می شد، الان استفاده آن کم به چشم می خورد

تریمر خازن تریمر: این خازنها درشکل های گوناگون وجود دارند و ظزفیّت آنها بسیارکم است و برای تنظیمات بسیاردقیق  درالکترونیک بکارمیروند
واریابل خازن واریابل : برای تنظیمات فرکانس استفاده می شود و اکثر رادیوهای معمولی این قطعه را دارند

 

خوب  فکر می کنم بحث درمورد خازن به درازا کشید با اینکه کلّی مطلب درمورد خازن و انواع آن هست که اگر بخواهم

ادامه دهم مطمئن هستم خسته کننده خواهد بود بنابراین همین جا بحث خازن را به پایان می رسانیم

 

 



ارسال توسط
 
تاريخ : دوشنبه سیزدهم اسفند 1386

 

           ایمنی   

همانطور که درشکل مشاهده می کنید روی مالتیمتر فوق،  یک کلید چرخان دیده میشود ، این کلید  بسیارمهم است . قبل از اتصال لیدهای  مالتیمتر به نقاطی

مالتیمتر عقربه ای
که می خواهیم اندازه گیری نماییم، باید کلید را برای منظورمان بچرخانیم ، به طور مثال اگر میخواهیم  ولتاژ پریز منزل را اندازه بگیریم، باید ابتدا کلید را در

محدوده اندازه گیری ولتاژقرار دهیم که باید همیشه روی رنج  بالاتر قرارگیرد ، بستگی به مالتیمترمان،  این انتخاب را صحیح  انجام می دهیم ،  در دستگاه

فوق هم میتوانیم کلید را روی 250 قرار دهیم وهم میتوانیم روی رنج بالاتر مثل 1000 قرار دهیم تا ازوارد شدن خسارت احتمالی پیشگیری کنیم،ازاین جهت

احتمالی چون امروزه اکثر مالتیمترها مجهز به محافظ می باشند و دراین جور مواقع معمولا عمل میکنند ولی بهتراست به آن اطمینان نکنید و پیوسته تنظیمات

 را به دقت انجام دهید. اما در زیر برای واضحتر شدن موضوع بحث و همچنین راهنمایی بیشتر برای مالتیمتر مشابه فوق ، اعداد و رنجها را آوردیم  ،  شما

هنگام کاربا مالتیمتر، این رنج و اعداد روی دستگاهتان را باید خوب بشناسید و کلید انتخابگر را درست انتخاب کنید

یک نمونه مالتیمتر دیجیتال

آشنایی با اهم متر

 

اهمتر نام متداول این دستگاه است ، البته

نامهای دیگری  نیز دارد،  مثل مالتیمتر

که به نظر میرسد مالتیمترمناسبتر است

چون این دستگاه استفاده های گوناگونی

دارد، به هرحال این دستگاه برای اندازه

گیری مقادیری همچون  ولتاژ ، جریان

ومقاومت ،  تست دیود و ترانزیستور و

دهها موارد دیگر کاربرد دارد، همچنین

درمدلهای متنوعی، هم نوع عقربه ای یا

آنالوگ و هم نوع دیجیتال آن وجود دارد

هرکسی  نسبت به نیازش از این دستگاه

استفاده میکند، ممکن است یک شخصی

با نوع آنالوگ آن راحتتر کارکند و یک

شخص دیگری با نوع دیجیتال آن، البته

کسانی که کارشان  بیشتر در زمینه های

برق و الکترونیک  است ،  علاوه  بر

داشتن هردو نوع ، دستگاههای دیگری

هم دراختیار دارند که فعلا دراین مورد

بحث نمی کنیم

10 VOLT  ,  50 VOLT  ,  250 VOLT  ,  1000 VOLT

AC محدوده

2.5 VOLT  ,  10 VOLT  ,  50 VOLT  ,  250 VOLT  ,  1000 VOLT

DCمحدوده ولتاژ

*1   ,   *10   ,  *1k    ,    *100k

محدوده اندازه گیری مقاومت 

0.25A  ,  25 mA  , 2.5 mA  , 50 micro A    DCمحدوده آمپر     

هرمالتیمتری برای اندازه گیری یک لید قرمز و یک لید سیاه بهمراه  دارد ، قرمز به معنی اینست  که مثلا اگــر میخواهید  ولتاژ دو سر یک باطری را که دارای

  برق مستقیم است اندازه بگیرید، باید لید  قرمز را روی سر مثبت و لید سیاه را روی سر منفی باطری قرار دهید درغیر اینصورت اگر مالتیمترشما آنالوگ یا همان

عقربه ای باشد، عقربه آن پس خواهد زد ولی در مالتیمتــر دیجیتال این اتفاق نمی افتد بلکه یک علامت منفی در سمت چپ  نشانگر ظاهر میشود و به شما میگوید

که الآن لیدهای شما جابجا است که البته چون مالتیمتر دیجیتال اندازه ها را به صورت عدد نشان میدهد، درهرصورت شما اندازه را صحیح می بینید

هویه

پایه هویه

روغن لحیم

سیم لحیم

قلع کش

 



ارسال توسط
 
تاريخ : دوشنبه سیزدهم اسفند 1386

           نیمه هادی ها                                                  Diode

سلیکونی

ژرمانیومی

نیمه هادی ها یا نیمه رسانا ها :  این قطعات بخش بزرگی رادرالکترونیک را تشکیل می دهند و انواع گوناگــون دارند که درادامه به معرّفی آنها 

 می پردازیم،  بحث درباره نیمه هادیها و قطعات  بسیارزیاد و گستـــرده است ، سعی می شود چکیــده ای درحد ضــرورت و عامیــــــانه  بیان شود

 برای ورود به بحث نیمه هادیها ازدیود شروع می کنیم

دیود:   قطعه ای است که ازیک طرف برق را عبورمی دهد و ازیک طرف عبور نمی دهد و انواع مختلفی دارد و هرنوع نیز کاربرد خاصّی دارد

 پس درادامه به معرّفی انواع دیودها و کاربردشان پرداخته و روش تست آنها را نیز توضیح می دهیم

درنقشــــه فوق برق متناوب که

توسط ترانس کــــم شده است با

یک دیود به برق مستقیم  تبدیل

شده است، یکسوکننده        1

       

     

دیود معمولی :  این نوع دایودها کاربردهای عمومی دارند ، ازاین دایودها می توان به عنوان: یکسوکننده ، محافظت کننده ، جداکننده وچندین مورد

  دیگراستفاده کرد،  برای مثال برای یکسونمودن برق متناوب وتبدیل به برق مستقیم می توان از1 الی 4 دیود استفــــــاده کرد، یا برای جلوگیری از

اشتباه وصل شدن برق مثبت و منفی درتغذیه دستگاه ها یا بردهای الکترونیکی می توان استفاده کرد یا برای مخلوط نشدن 2 برق مستقیم دردستگاه

 یا بردها به طوری که دوبرق مستقیم ازدومنبع تغذیه جداگانه داشته باشیم و به صورت همزمان این دو برق به دستگـاه یا برد وصل باشد تا هرکدام

   ازبرق ها ازکارافتاد یا قطع شد، دستــــــگاه با برق دیگربه کارش ادامه داده و خللی درکاردستگاه یا برد بوجود نیاید.  برای آزمایش  دیود معمولی

 بهتراست خارج از مدارباشد یا یکی ازپایه هایش آزاد باشد اگراز یک مالتیمتـــــــــر دیجیتالی که امکان تست دیود دارد استفاده شود، درحالی که لید

 قرمز به آنــد و لید ساه به کاتد وصل شود،  یک ولتاژی زیر 1 ولت نشان داده شده و نشانگـــــر سالم بودن دیود است، برای اطمینان بیشترازسالم

  بودن دیود، کلید مالتیمتردیجیتالی را روی اهم گذاشته و ازهردو طرف دایود را چک کنید که نباید اهمی نشان داده شود

دیودها دراشکال مختلف وبا ولتاژ و آمپرهای گوناگون وجود دارند، دیود های فلزّی اکثرا برای داغ نشدن روی هت سینک بسته می شوند، هت

سینک ها درالکترونیک معمولا ازجنس آلومینیوم هستند

   2     3

 

4

5

با توجّه به شکل های :  2-3-4-5 سمت چپ ، هرگاه دایود درجهت صحیح قرارداشته باشد، برق را عبورداده و اگربه صورت برعکس درمدار

قرارگیرد، برق را عبورنمی دهد( دیود راهم می توان درخط منفی وهم درخط مثبت قرارداد) .فرض کنید درشکل 2 و 3 لامپ یک دستگاه یا برد

است که باید حتما برق ورودی آن مثبت و منفی اش درنظرگرفته شود وگرنه صدمه می بیند، درشکــل های 2و3 اگر جای + و - عوض شودهیچ

برقی وارد دستگاه نشده و هیچ اتّفاقی برای مداریا دستگاه یا برد نخواهد افتاد

6

  شکل نقشه ای دایود معمولی 

   

   

دیود سه سر

درشکل شماره 6 دستگاهی داریم که حیاطی است به همین خاطربرای دستگاه 2 برق درنظرگرفته ایم،  یکی برق باطری و دیگری برقی است که

توسط ترانس ودیودهای یکسوکننده به برق 12 ولت تبدیل شده و به برق متناوب شهر وصل است،  بنابراین چه هردو برق وجود داشته باشند وچه

یکی ازبرق ها به دلایلی قطع شود، دستگاه به کارخودش ادامه خواهد داد،  یکــی ازدستگاههای حیاطی و مهمّ ،  سیستم هشداردهنده دود و آتش در

تاسیسات یا ساختمانها است،  دراین سیستم ها موقعی که برق شهروصل است باطری ها نیز شارژ می شوند و به محض قطع برق شهر باطری ها

برق مورد نیاز سیستم را تامین می کنند

بریج دیود (پل): این قطعه از4 دیود تشکیل شده است و درمدارات تغذیه برای یکسونمودن برق متناوب استفاده بسیارگسترده ای دارد، بریج دیود با

ولتاژ و آمپرهای گوناگـون وجود دارد ضمن اینکه اشکال متنوّع نیز ازاین قطعه  به چشم می خورد، بریج دارای 2 پایه  ورودی برق متناوب است

و دوپایه دیگر + و - خروجی برق دی سی است لذا برای تست آن دو سر ورودی  ازیک طرف با پایه + اهم نشان می دهد و ازطرف دیگـر نشان

نمی دهد،  همچنین دوسرورودی با پایه - منفی نیز باید ازیک طرف اهم نشان داده و ازطرف دیگــــــرنشان ندهد برای اطمینان دوسر ورودی برق

متناوب را نیز تست می کنیم که ازهیچ طرف نباید اهمی نشان دهد و دو پایه + و -  نیز ازیک طرف باید اهمی 2 برابر یک دیود نشان دهد، تست

فوق با مالتیمترعقربه ای بود با مالتیمتــردیجیتال به جای اهم باید ولتاژی زیر1 ولت دیده شود مثل تست دیود معمولــــــی که دربالا توضیح داده شد

دیود سه سر : این قطعه هم از2 دیود تشکیل شده و درمدارات مختلف مثل منبع تغذیه ها کاربرد فراوان دارد، تست آن به این صورت است: یک

پایه با دو پایه دیگرباید ازیک طرف اهم نشان دهد و ازطرف دیگرنشان ندهد  

  شکل نقشه ای زنردیود

روی بدنه زنردیودها ولتاژشان نوشته می شود

و برای مشخّص نمودن کاتد روی بدنه نزدیک

پایه کاتد یک نواری سیاه دیده می شود

روش های تست دیود زنر

روش اوّل : مالتیمتر را روی حالت دیود قرار

داده و مثل دیود معمولی همانند شکل های بالا

زنررا تست کنید

روش دوّم :  یک مقاومت 220اهم را با زنر

سری ببندید و منبع تغذیه متغیّررا روشن و پیچ

تنظیم ولتاژش را بچرخانید تا ولتاژخروجی آن

روی 0 قرارگیرد( فرض براین است که منبع

تغذیه شما پیچ کنتــــــرل جریان ندارد)  سپـس

یک سرمقاومت را به  +  منبع تغـــذیه وصل

کنید ، آند زنر را به  -  منبع تغذیه وصل کنید

سردیگرمقاومت را به کاتـــــد زنر وصل کنید

مالتیمتررا روی حالت ولتاژ دی سی قرار داده

ولیـــــد منفی و سیاه آن را به منفی منبع تغذیه

وصل کنید،  لیـد مثبت و قرمز را به کاتد زنر

وصل کنید، حالا ضمن نگاه کردن به نشانگـر

ولتاژ منیع تغذیه و نشانگر مالتیمتر، به آرامی

وکم کم پیچ تنظیم ولتاژ منبع تغذیه را چرخانده

تا جایی که  مشاهـــده شود که ولتاژمنبع تغذیه

کمی بالاتر از ولتاژی است که روی مالتیمتــر

دیده می شود،  زنررا با دوانگشت بگیـــرید و

گرمای آن را درنظرداشته باشید و ولتاژ منبع

را بازم کم کم ببرید بالا،  هرموقــــع احسـاس

کـــــردید زنرازحالت گـرم به حالت داغ شدن

نزدیک می شود،  کاررا متوقّف کنیــــد و به

ولتاژی که روی مالتیمتـــر دیده می شود نگاه

کنید ،  این همان ولتاژ زنر است که معمــولا

روی بدنه اش می نویسند، ممکــن است  کمی

اختـلاف ببینید که عواملی همچون کالیبــــــره

نبودن مالتیمتــر،  جنس زنر و تلـــرانس مدار

باعث این اختلاف می شود

دیود زنر :   ازدیود زنر برای ثابت نگهداشتن ولتاژ و مدارات حفاظتی استفاده می شود پس وظیفه آن تثبیت ولتاژاست. دیودهای زنر درولتاژها و

وات های گوناگـــــونی وجود دارند،  فرقی که بین دیود زنر و دیود معمولی هست این است که دایود معمولی ازیک طرف برق را عبور ومی دهد

وازیک طرف عبور نمی دهد و اگر ولتاژ و جریانی بیشتر ازولتاژ و جریان نامی دیود ازآن بگذرد،  می سوزد درصورتیکــه در دیود زنر ازیک

طرف برق را عبور می دهد و ازطرف دیگر هم اگر ولتاژ بالاتر از ولتاژشکست آن شود، بازهم برق را عبورمی دهد که اگرولتاژ بیش ازحد باشد

زنردیود می سوزد، دراینجا برای درک بهتر زنرمثالی می زنیم ،  فرض کنید می خواهیم از برق خودرو که 12 ولت است،  یک انشعابی بگیریم

برای شارژ کـردن موبایل،  برای این کار نیاز به یک مقاومت و یک زنردیود داریم بستگی به ولتاژ مورد نیازی که برای شارژ موبایل داریم باید

زنر و مقاومتی را به صورت پشت سرهم یا سری درخط مثبت برق خودرو وصل کنیم برای مثال برق مورد نیازما  5 ولت است پس یک زنــــر

پنج و یک دهم ولت نیازداریم که بهتراست حداقل 1 وات قدرت داشته باشد،  برای انتخاب مقاومت فرمول هایی وجــــود دارند منتها ما دراینجا از

روش تجربی و کاربردی استفاده می کنیم، پس یک ولوم 3 سر 500 الی 1000 اهمی تهیّه کنید،  یک سرکناری ولوم را به یک سر فیوز1آمپرو

دوسر باقیمانده ولوم را بهم وصل کرده و جفت شان را به کاتد زنردیود وصل کنیـد، با اهم متر دوسرکناری ولوم را اندازه بگیرید دراین موقع باید

حداکثر اهم را که برابر مقداراهم ولوم است، روی اهم متر مشاهده کنیم اگرچنین نبود اهرم ولوم را بچرخانیــد تا حداکثرمقاومت  روی اهم متردیده

شود ، پس باید ولوم را طوری فعلا درمدار مابین  فیوز و کاتد زنردیود قرار دهیم که حداکثـــراهم را داشتـــــــه باشد ،  بعد از اطمینان ازوضعیّت

ولوم، آند زنر دیود را به برق منفی خودرو وصل می کنیم و مالتیمتررا روی حالت میلی آمپر قرار داده و به صورت سری لیدهای آن را مابین سر

دیگر فیوز و برق باطری وصل می کنیم ،  حال موقع آن رسیده تا با چرخانـــدن ولوم ولتاژ و آمپر مورد نیاز برای شارژ موبایل را تنظیم کنیــــم

درحالیکه با دقّت به صفحه نشانگر مالتیمتر که درحال حاضر آمپر را به ما نشان میدهد، نگاه می کنیم شروع به چرخاندن آهسته ولوم می کنیم، با

توجّه به زنر1 وات 5 ولتی که داریم، ولوم را آنقدر می چرخانیم تا روی صفحه مالتیمتر50 الی 200 میلی آمپر را مشاهده کنیم  بهتــراست روی

میلی آمپر 150 تنظیم کنیم و این آمپر برای شارژ موبایل کافی است ضمن اینکه نه به قطعات فشار می آید و نه به باطری گوشی موبایل،  بعد از

مراحل آزمایشی فوق،  بدون اینکه  ولوم را  بچرخانید  یا  تغییــر نمایــد ،  لیدهای مالتیمتـــر را جــدا کرده و آن را روی حالت انـــــــدازه گیــری

اهم قرار دهید و مقداراهم مابین دوسر ولوم را اندازه گیری کنید که خواهیـد دید خیلی از مقداراهم اصلی ولوم کمتراست که معمولا دراین مدار باید

زیر 100 اهم باشد، پس از مشاهده مقدار اهم، کارشما تمام است فقط باید یک مقاومت 1 الی 2 وات معمولی به جای ولوم قراردهید و مدارتان را

برای استفاده  آماده کنید، بهتراست یک دیود معمولی نیز به مدارتان اضافه کنید! توّجّه داشته باشید درحین انجام آزمایشات فقط مواقعیکه لازم است

برق باطری را وصل کنید و درمواقع تغییرات مدار و ... برق حتما قطع باشد ضمن اینکه باید مواظب باشید برق + باطری به بدنه خودرو اتّصال

نکند برای اینکه خیالتان راحت باشد و برای ایمنی% 100 ازهمان ابتدا برق باطری را ازطریق فیوز که در بالا توضبح دادم دم دستتان قرار دهید

برای محاسبات و بدست آوردن مقدارمقاومت و آماده کـردن مدار می توان در منزل با داشتن

یک منبع تغذیه راحتترکاررا انجام داد که روش صحیح نیز همین است درادامه آموزش روش

درست کردن یک منبع تغذیه را به شما پیشنهاد خواهیم کرد، برای آزمایشات و آموزش های

عملی وجود یک منبع تغذیه ضروری است  منبع تغذیه های آماده دربازار موجود هستند ولی

ممکن است هزینه بالایی داشتـــه باشند،  یک منبع تغذیه 0 تا 30 ولت 3 آمپر مناسب است

زنردیود ها با استادارد خاصّی ازنظرولتاژی وجود دارند، موقع انتخاب زنر، زنری انتخاب

کنید که ولتاژ آن مناسب نیازتان باشد، نمونه رنجهایی ازولتاژ زنرها به ترتیب زیراست که

البتّه دروات های گوناگون نیزوجود دارند

4.7V 5.1V 5.6V 6.2V 6.8V 7.5V 8.2V
9.1V 10V 11V 12V 13V 15V 16V
18V 20V 22V 24V 27V 30V 33V
36V 39V 43V 47V 51V 56V 62V
68V 75V 100V 200V      

تست دیود شاتکی مثل دیود معمولی است بااین

تفاوت که حدود0.5 ولت کمترازدیود معمولی

روی مالتیمتردیجیتالی باید دیده شود

دیود شاتکی :  سرعت قطع ووصل دیود شاتکی نسبت به دیود سلیکونی معمولی بیشتر است و درمداراتی که باولتاژکم و جریان زیاد کارمی کنند

کاربرد دارد،  ولتاژ شکست دردیود شاتکی 0.2  ولت است درصورتیکه ولتاژ شکست دیود معمولی 0.7 ولت است ،  بنابراین ازدیود شاتکی در

مداراتی با سوئیچینگ سریع استفاده می شود، شکل این دیود همانند دیودهای معمولی است منتها علائم روی بدنه و شماره های نوشته شده روی آن

نشانگر مشخّصات دیود شاتکی است

تست این دیود مثل دیود معمولی است دیود تانل : این دیود برخلاف دیودهای دیگر،  درتغذیه معکوس جرایان را عبورمی دهد و درحالت تغذیه مستقیم اگرولتاژ دوسرآن ازحدّ مشخّصی

بیشترشود،  جریان عبوری کاهش پیدا می کند،  این دیود درمداراتی با فرکانس بالا و درمدارات نوسان ساز کاربرد دارد

تست پین دیود مثل دیود معمولی است پین دیود : عملکرد این دیود با دیود معمولی فرق دارد، این دیود درفرکانس های بالا مورد استفاده قرار می گیرد، هنگامی که درفرکانس های بالا

جریانی ازآن عبور می کند، مقاومت آن نسبت به مقدارجریان عبوری کم و زیاد می شود یکی ازموارداستفاده آن برای کنترل دامنه وفرکانس است

Varicap or varactor

دیودواریکاپ یا واراکتور

دیود واراکتور : این دیود حالت خازنی دارد و ازخاصیّت خازنی آن  برای تغییرات فرکانس یا ثابت نگهـــداشتن فرکانس استفاده می شود، این دیود

شبیه خازن متغیبر است و یکی از کاربردهای آن درگیرنده های رادیویی موج اف ام و تیونرهای تلویزیونی است درضمن ظرفیّت خازنی آن بستگی

به مقدارولتاژ معکوسی است که به آن اعمال می شود، تست این دیود مثل خازن است و درمحدوده پیکوفاراد است

      فتو دیود : عملکرد این دیود بستگی به نوری دارد که به آن می تابد و شکل آن متفاوت با دیود های دیگراست، شکل این دیود می تواند مثل دیود

نوری یا همان ال ای دی باشد ،   یکی از کاربردهای این نوع دیود درسیستم های صوتی وتصویری درقسمت مکانیزم است به طورمثال وقتی در

یک ویدئو نوارموقع پخش به آخرمی رسد، نور محوطه این دیود بهم می خورد و باعملکرد این دیود فرمان استپ یا عقب اجرا می شود. تست این

دیود به این صورت است که موقع تست مقدار نشان داده شده نسبت به نور تغییر می کند، البتّه باحسّاسیّت های مختلفی وجود دارند

Light-emitting diodes    (  LED )

7Segment       

رنگ سایز ازولتاژ تاولتاژ
مادون قرمز معمولی 1.2 1.7
قرمز ----- 1.5 2.4
نارنجی ----- 2.1 2.2
زرد ، سبز ----- 1.7 2.8
سفید،آبی،بنفش ----- 3 4
ماوراءبنفش ----- 4.2 4.8
دیود نوری یا ال ای دی  :  این دیود را دیگرهمه ما دیده ایم و بسیار پرکاربرد است،  این دیود نوری در رنگ و شکل های گوناگــــونی به چشم

می خورد، ازموارد استفاده این دیود می توان مواردی همچون  گوشی موبایل، دستگاه های صوتی وتصویری و پنل های خودرو رانام برد،  تست

این دیود با مالتیمتردیجیتال مثل دیود معمولی است ولی اگربا مالتیمتر آنالوگ که درحالت اهم باشد،  این دیود را تست کنیم ممکن است درحین تست

اگرسالم باشد، روشن شود، با مالتیمتـر عقربه ای ازیک طرف اهم نشان می دهد و ازطرف دیگرعقربه نباید حرکت کند، ال ای دی ضمن اینکه در

اشکال و رنگ های گوناگون وجود دارد، ولتاژهای کاری آن ها نیز تفاوت دارد ممکن است 1.7 یا 3 یا 5 ولت باشد،  پس موقع کاربا ال ای دی

قبل ازوصل کردن ولتاژ مشخّصات آن را مدّ نظر قراردهید ولی اگر دسترسی به مشخّصات آن امکان پذیر نیست،  برای روشن کــردن آن ازولتاژ

کم مثلا 1.5 ولت شروع کرده و اگرنور آن غیر طبیعی است، کم کم ولتاژ را زیاد کنید،  ولتاژ تعدادی ازدیودها را جدول سمت چپ می بینید

سون سگمنت : این قطعه از7دیود نوری تشکیل شده و دررنگ و ابعاد گوناگون وجود دارد، تست آن به این صورت است: یکی ازپایه ها مشترک

است و 6 پایه های دیگرهرکدام پایه کاتد یکی ازدیودها است بنابراین مثل ال ای دی معمولی قابل تست است 

Shockley diode

دیود شاکلی : دیود معمولی از2 قطعه پی و ان تشکیل شده ولی دیود شاکلی از4 قطعه پی و ان تشکیل شده است این دیود مانند یک کلید عمل میکند

به طوری که فرمان عملکرد آن با ولتاژ دو سرآن انجام می شود، وقتی ولتاژ دوسرآن به حدّ ولتاژ تعریف شده برسد به کارمی افتد این دیود درحالت

قطع، ولتاژهای بالا را تحمّل می کند و درحالت هدایت جریان های بالایی را می تواند عبوردهد مثل ولتاژ400 ولت وجریان 100 آمپر

Constant current diodes,Gunn diode

IMPATT diode ,Snap diode,

امپت دیود: فعلا اطّلاعات درمورد این دیود به زبان انگلیسی است، درصورت تمایل اینجا کلیک کنید

سایردیودها : دیودهای ویژه دیگری نیز وجود دارند و کاربردهای ویژه ای نیز دارند که به دلیل سنگین شدن بحث دیودها به نام بردن آنها اکتفا کرده

ودرآینده که روند آموزش به سطح بالاتری برسد درمورد این دیود ها توضیحاتی ارائه خواهد شد انشالله

Avalanche photo diode ,Laser diodes

    نوعی دیود لیزر 

لیزردیود  ،  اوالانچه فتودیود  ،  اسنپ دیود    ،  گان دیود  ،  کانستند کرنت دیود

ما همین جا بحث دیودها رابه پایان می بریم، برای شناسایی دیودها وکلیّه قطعات الکترونیکی کتابها و سی دی هایی وجود دارند که درادامه آموزش

وصفحات بعدی به معرفی نمونه ای ازآنها خواهیم پرداخت

 



ارسال توسط
 
تاريخ : دوشنبه سیزدهم اسفند 1386

آشنایی مختصری با :  دیاک      ترایاک  تریستور        SCR       TRIAC      DIAC                          

A1        A2

دیاک :  دیاک دوسردارد و کارش به این صورت است  تا زمانیکه ولتاژدوسرآن به حد ولتاژ شکست نرسد، جریانی را عبورنمی دهد، وقتی ولتاژ دوسرآن

 به حد ولتاژ شکست رسید، جریان را هدایت می کند ضمن اینکه ولتاژ دوسرآن نیز کاهش می یابد،  از موارد استفاده دیاک برای ایجاد پالس هایی برای کنترل

10 ترایاک می باشد ، برای انتخاب یک دیاک ، جریان و ولتاژشکست آن درنظر گرفته می شود، برای تست دیاک با مالتیمتر عقربه ای درحالت اهم و روی

 کیلو اهم دو سرآن را ازهردوطرف اندازه می گیریم که ازهیچ طرف نباید اهمی نشان دهد

    Triac

A1,A2   نام گزاری پایه ها

MT1,MT2     T1,T2

ترایاک نوری

ترایاک :  ترایاک از شش قطعه پی و ان ساخته  شده و دارای 3 پایه است ،  ازترایاک برای کنترل جریان متناوب استفاده می شود وانتخاب آن برحسب ولتاژ و

   آمپراست و دراندازه های گوناگون وجود دارد،  ، برای شناسایی یک ترایاک و پایه های آن باید به کتاب مشخصّات یا نرم افزارهای مرتبط مراجعه کنید،  بعد از

شناسایی ترایاک و پایه های آن برای تست با اهم متر دو پایه آن ازهیچ طرف نباید اهمی نشان دهند و پایه سوم با یکی ازدوپایه قبلی ازیک طرف باید اهمی نشان

 دهد ،  ترایاک را ممکن است نتوان با اهم متر تست کرد برای اطمینــــان باید آن را درمداربه  طورعملی آزمایش نمود ضمنا نام گــزاری پایه های ترایاک ممکن

   است یکــی از روشهای سمت چپ باشد و برای استفاده رعایت پایه ها ( به جز گیت ) لازم نیست ،  ترایاک کاربردهای فراوانی دارد مانند :  دیمرها  ،  مدارات

کنترل دستگاه های خنک کننده ، بعضی ازمحافظ های یخچال و فریز که به جای رله  از ترایاک استفاده می شود وهمچنین درمدارکنترل پنکـه هایی که کنترل از

راه دور دارند و ....، ترایاک نوع نوری هم وجود دارد که گیت آن به نورحسّاس است، ترایاک مانند یک والو دو طرفه است چون هردو نیم سیکل موج را عبور

میدهد ، با توجّه به توضیحات بالا،  برای درمدارقراردادن یک ترایاک کافی است پایه گیت را شناسایـی کنیم  ، گیت باید جایش درمدار ثابت و مشخص باشد ولی

 جای دوپایه دیگررا می توان با هم جابجا نمود

       SCR

   

تریستور حساس به نور

تریستور :   تریستور مانند یک دیود با یک پایه اضافی به نام گیت است ،  دو شرط برای به کارافتادن تریستور باید مهیّا باشد: اول اینکه آند به مثبت و کاتد به

منفـــــی وصل باشد ( تغذیه مستقیم ) ،  دوم اینکه به پایه گیت آن فرمان داده شود ( تحریک شود ) دراین صورت تریستــور جریان را هدایت می کنـد و با یک

فرمان تریستور شروع به هدایت جریان کرده و با قطع فرمان ،  همچنان به کارش ادامه می دهد. تریستور دردو نوع گیت مثبت و گیت منفی وجود دارد،  برای

شناسایی آن باید به کتاب مشخصّات مراجعه نمود.  درواقع تریستور مانند کلیدی است که ازطریق گیت کنتـــرل می شود ،  ازتریستور درمدارات شارژ، کنتــرل

دور، کنترل نور و .........استفاده می شود، تست تریستور همانند ترایاک است ضمن اینکه تست آن با مالتیمترهمیشه امکان ندارد یا مطمئن نیست،  تریستور هم

مانند ترایاک نوع  نوری آن هم وجود دارد که گیت آن به نورحساس است ،  فرق مابین تریستور و ترایاک  اینست که ،  ترایاک مثل یک والــو دو طــرفه است

ولی تریستور مانند یک والو یک طرفه است و کاتد و آند آن باید درمدار جایشان مشخص باشد یعنی + و - آن رعایت گردد

SCS تریستور با دوگیت : این قطعه همانند تریستور است منتها دو گیت منفی و مثبت دارد و درواقع یک سوئیچ کنترلی است  طوری که می توان از تحریک مثبت و

منفی برای کارکردن تریستور استفاده کرد

1 درشکل 1 یک مداری را مشاهده می کنید که ولتاژ متناوب توسط ترانس به 12 ولت متناوب  تبــــــدیل شده و برای روشن و

خاموش کردن لامپ به سر لامپ و ترایاک وصل شده است ، دراین مدار وقتی سویچ 1 یا 2 وصل شود، لامپ نصفه روشن

می شود ولی اگر هردو سویچ همزمان وصل شوند ، لامپ کامل روشن می شود،  دیودها باعث می شوند تا فقط نیم سیکل به

گیت ترایاک وصل شود درنتیجه اگرهردو سویچ وصل شوند، سیکل کامل به گیت ترایاک رسیده و لامپ کامل روشن می شود

مقدارمقاومت های 1 و 2 بین 100 تا 220 اهم درنظرگرفته شده است و نوع دیودها هم معمولی مثلا 4148 هستند، ترایاک

 هم می تواند یک ترایاک معمولی 100 ولت 2 آمپر باشد

       2 درشکل 2  یک مدارنمونه با تریستور را می بینید ، دراین مدار وقتی منبع تغذیه را روشن کنیم یا وصل کنیم ،  لامپ روشن

نخواهد شد ،  با فشاردادن کلید روشن و رها کردن آن، گیت تریستور تحریک شده و لامپ روشن می شود و روشن می ماند

برای خاموش کردن لامپ کلید خاموش را قطع و وصل می کنیم که لامپ خاموش شده و خاموش می ماند



ارسال توسط
 
تاريخ : دوشنبه سیزدهم اسفند 1386

ترانزیستور 

ترانزیستور : یکی ازپرکاربردترین قطعات درالکترونیک است و همچنین یکی ازاختراعات مهمّ بشراست که تحوّلی بزرگ بهمراه داشته است ، ترانزیستور نیز بسیار متنوّع است و بحث در

موردآن فراوان است ولی ازآنجا که روش دراین سایت برپایه عمومی و ساده بودن است ، مطالبی رادراین راستا خدمتتان ارائه می نماییم

ترانزیستورمعمولی دارای سه پایه است و دردو نوع ترنزیستورمنفی و ترانزیستورمثبت وجود دارد ،  ترانزیستـــورهای معمولی درشکل و اندازه های گوناگــونی وجودداشته و با قدرت های

مختلف و کاربردهای متفاوت به  چشم می خورند که بعضی ازاشکال ترانزیستورهارا درزیرمشاهده می کنید

  به ترانزیستورهای منفی ، ان پی ان گفته می شود  NPN  به ترانزیستورهای مثبت، پی ان پی گفته می شود  PNP
 C           B          E                      نام گذاری پایه های ترانزیستورهای معمولی مثبت و منفی ازحروف اوّل نام هرپایه گرفته شده است، پایه کلکتور ، پایه بیس ، پایه امیتر
دراینجا دو نمونه ترانزیستوررامشاهده می کنید که پایه های آنها نیزمشخص شده است و ترانزیستور سمت راست دارای یک زائده فلزّی

است که سوراخی هم تعبیه شده است ،  دراین نوع ترانزیستــور معمولا این زائده فلزی برای پیچ شدن روی هیت سینک و رادیات برای

 خنک شدن ترانزیستــــور درنظرگرفته می شود کـه البتّه این زائده به پایه وسط اتصال کامل دارد و موقع استفاده درمدار فرقی نمی کند

که پایه وسط ازطریق قسمت فلـزی به مدارارتباط پیداکند یا هم به طورمستقیم ،  منتهـا باید مواظب باشید قسمت فلـــــــزّی آن به قطعات

دیگـــــراطراف ، تماس پیدا نکند مخصوصا اگرهیت سینک آن بزرگ باشــد باید هت سینک روی برد مهارشود چون ممکن است براثر

 حرارتی که موقع کارکرد ترانزیستورتولید می شود، لحیم های پایه ها شل شوند و ترانزیستور ازسرجایش جابجا شده و به قطعات دیگربرخورد کند که باعث صدمه دیدن مدارخواهد شد

شماتیک نقشه ای نرانزیستـــــور معمولی مثبت و منفی را

دراین شکل می بینید ، همانطــــــورکه مشاهده می شود در

ترانزیستوربالایی، سرفلش که پایه امیترمی باشد، به طرف

بیرون است و درترانزیستــور پایین سرفلش به طرف داخل

است همیشه سرفلش را ان درنظربگیرید تا نوع ترانزیستور

را سریع تشخیص دهید، بنا براین مثلا درترانزیستور پایینی

اگرسرفلش ان باشد پس دو پایه دیگر هردو پی خواهد بود

 PNP      پس ترانزیستور پی ان پی می باشد

دراینجا هم تعداد دیگری از اشکال ترانزیستور را مشاهـــــــــــده می نمایید که به ترانزیستوربدنه فلزّی

بزرگ سمت راست،  ترانزیستـــور قابلمه ای نیز گفته می شود   (بدنه ترانزیستورقابلمه ای فلزی است

وبرای نصب آن یک عایقی مثل ورقه بسیارنازکی ازجنس میکا که به آن طلق ترانزیستورقابلمه ای هم

می گویند،مابین ترانزیستورومحل نصب قرارداده و باپیچ و مهره بسته می شود، پیچ و مهره مخصوص

هم برای این منظوروحود دارد) همچنین ترانزیستورهای کوچ و ریز اس ام دی را نیز درشکل می بینید 

ترانزیستورچگونه کارمی کند : کارکرد یک ترانزیستورمعمولی نوع منفی یا ان پی ان،  مثل کارکرد یک شیرآب است، همانطـــورکه یک شیرآب به یک منبع آب مثل آب شهروصل است و با

چرخاندن آن کم کم آب ازشیربیرون می آید، درترانزیستورمنفی هم اگرکلکتور به منبع تغذیه وصل باشد، با اعمال فرمان به بیس آن، از امیتر ترانزیستور خروجی خواهیم داشت و این خروجی

بستگی به مقدارولتاژی است که ما به بیس ترانزیستورمی دهیم، این یک مثال ساده و برای یک ترانزیستورساده دریک مدارساده بود تا آشنایی اوّلیه با کارترانزیستور را پیدا کنید، درادامه با

مثالها و توضیحات بیشتر، ترانزیستوررا بهترخواهید شناخت و فراخواهید گرفت که ازترانزیستور برای منظورهای گوناگون وبه چه نحوی استفاده می شود

مثال : درشکل سمت چپ یک ترانزیستــور داریم که بیس آن به یک میلـه نازک فلـزی داخل منبع وصل

است و میله فلزی دیگرهم توسط مقاومت به ولتاژ12 ولت وصل است، لامپـی هم داریم که یک پایه اش

مستقیم به برق 12 و یک طرفش به کلکتور ترانزیستور وصل شده، وقتی سطح آب درمنبع بالا می رود

ازآنجا که آب رسانا است ،  درواقع دو میله فلزی که دراینجا به عنوان حسگــریا سنسور استفاده شده اند

برقی که ازخط 12 ولت ازطریق مقاومت آمده را به بیس ترانزیستور وصل می کنند و ترانزیستور بکار

می افتد درنتیجه  ارتباط لامپ ازطریق کلکتور و امیتر ترانزیستـــــــور به منفی وصل می شود و لامپ

روشن می شود،   روش انتخاب و استفاده از ترانزیستورها به نسبت نیاز، فرق می کند دراین مدار یک

 با ولتاژ 60 ولت 1 آمپر استفاده شده و ترازیستور خاصیت سویچینگ دارد، لذا NPNترانزیستور منفی

برای اگاهی از مشخّصات ترانزیستورها لازم است به کتاب مرجع ترانزیستورها مراجعه شود

فرق بین ترانزیستور ان پی ان با ترانزیستور پی ان پی : درترانزیستور ان پی ان ولتاژ مثبت به کلکتور وصل می شود و ایمیتر به منفی، و برای شروع به کارکردن ترانزیستور باید یک فرمان

مثبت درمحدوده ولتاژ مثبت کلکتور به بیس اعمال کرد مثل شکل بالا که مشاهده می کنید ،  ولی درترانزیستـور پی ان پی یا ترانزیستور مثبت،  ولتاژ مثبت به امیتر وصل می شود و کلکتور هم

به منفی لذا برای بکارانداختن ترانزیستور پی ان پی باید یک ولتاژ منفـی درمحدوده ولتاژ منفی کلکتور به بیس اعمال کرد دراینجا می بینیم که ترانزیستــور پی ان پی جفت و قرینه ترانزیستـــور

منفی یعنی ان پی ان است، به توضیح و شکل زیر توجّه نمایید

درشکل بالا مداری با استفاده ازترانزیستور ان پی ان مشاهد می کنید، دراین شکل همان مداررا با استفاده از یک

ترانزیستــــور پی ان پی می بینید ف همانطـــور که ملاحظه می شود ،  دراین مدار ولتاژ 12 ولت مثبت به امیتر

وصل شده و همچنین بیس ترانزیستور ازطریق مقاومت به منفی وصل شده است   ( توجّه داشته باشید هیچ وقت

بیس ترانزیستور را مستقیم وصل نکنید حتما یک مقاومت به نسبت مدار، استفاده کنید که ما دراین مداراز مقاومت

صد اهمی استفاده کرده ایم) پس نتیجه می گیریم :  درترازیستـور مثبت ولتاژ امیتر نسبت به ولتاژ کلکتور و بیس

مثبت است و درترانزیستــور منفی ولتاز امیترنسبت به ولتاژ کلکتور و بیس منفی است ،  اضافه می کنم دربازار

ترانزیستورهای دوقلو که همه مشخصاتشان یکی باشد ولی یکی منفی و یکی مثبت، فراوان است مثل نمونه های

زیر که شماره اشان را مشاهده می کنید

BD140 PNP...BD139 NPN        ,        BD244C PNP...BD243C NPN          

تست ترانزیستور : چند روش برای تست ترانزیستورهای معمولی وجود دارد ، یکی ازمتداولترین روشها، تست ترانزیستوربا اهمترعقربه ای است که به شرح زیر است

اهمتررا روی حالت اهم قراردهید ، ترانزیستور را دردست بگیرید یا اگرگیره کوچک دارید، آن را به گیره ببندید، لید های اهم متررا به پایه های ترانزیستور درحالات مختلف وصل کنید و به

عقربه اهم متر نگاه کنید،  درنهایت حالتی را مشاهده خواهید کرد که یکی ازپایه ها ازیک طرف با دو پایه دیگر اهمی نشان می دهد و این اهم تقریبا برابر است، درهمین حال آن پایه ای که با

دوپایه دیگرازیک طرف راه می دهد، پایه بیس ترانزیستور است و نتیجه اینکه این ترانزیستورسالم است، روش بعدی تست با مالتیمتر دیجیتال است، به این صورت که مالتیمتر را روی حالت

تست دیود قرارداده و پایه های ترانزیستور را مثل روش فوق اندازه گیری می کتیم تا اینکه متوجه می شویم ،  یک پایه با دو پایه دیگر ازیک طرف یک عددی را روی صفحه مالتیمتر نشان

می دهد واز طرف دیگر نشان نمی دهد، پس این ترانزیستور سالم است، عددی را که درهنگام تست ترانزیستور مشاهده می کنید برای مثال دریک ترانزیستور معمولی حدود0.57 ولت است

وخیلی شبیه تست دیوداست چون درواقع ترانزیستور هم به نوعی ازدیود تشکیل شده است منتها به ساختاری ویژه

درشکل سمت چپ مشاهده می کنیم لید قرمز به کلکتور و لید سیاه به بیس ترانزیستور زده شده و روی مالتیمتر درحالت دیود، یک عددی را می بینیم

اگر لید قرمز  به امیتر نیز وصل شود، عدد فوق باید مشاهده شود، چنانچه سعی کنید با مالتیمتر دیجیتال ترانزیستور و دیودها را تست کنید، اطمینان

           باشد، وقتی لید قرمز به بیس وصل باشد عددی را مشاهده خواهید کرد  NPN  یشتری حاصل می گردد، دراین شکل اگر نوع ترانزیستور

HFE , hfe   Test

تست ترانزیستور بوسیله دستگاه ترانزیستورتستر یا مالتیمتری که حالتی برای شناسایی و تست ترانزیستور رادارند نیز روشی مناسب و شاید مطمئن تربرای تست انواع ترانزیستور های معمولی

می باشد، ترانزیستور مشخصات مختلفی دارد و یکی از این مشخصات ،( اچ اف ای) ترانزیستور است که درکتاب مشخصات معمولا دیده می شود، اچ اف ای به معنی ضریب تقویت ترانزیستور

است ، مثلا اگر درکتاب مشخصات ضریب تقویت یا همان اچ اف ای یک ترانزیستـــور عدد 200 باشد ، موقع تست آن با دستگاه ترانزیستور تستر یا مالتیمتر دارای این قابلیّت ،  باید عـددی در

محدوده 200 شاهده گردد که درصد خطا نیز باید درنظرگرفته شود بنا براین اگر عدد نشان داده شده 170 الی 230 باشد ترانزیستور قابل استفاده می باشد 

همانطور که قبلا روش کاربا مالتیمتر را توضیح دادیم، برای تست اچ اف ای ترانزیستورنیز باید کلید انتخابگر مالتیمتــر را ابتدا درحالت اچ اف ای یا ترانزیستور تست قرار دهید، اگـر روی

مالتیمتر برای نصب ترانزیستور تعدادی شیار یا سوراخ وجود داشته باشد باید دقّت شود پایه های ترانزیستور به طورصحیح قرار گیرند و کلکتور و امیتر و بیس ترانزیستـور هرکدام در جای

مربوطه به مالتیمتر وصل شود، معمولا کنار محل قرارگرفتن ترانزیستور روی مالتیمتر، جای پایه ها مشخص شده است و درصورتی تست موفقیت آمیز خواهد بود که پایه ها به طورصحیح

به مالتیمتر متصل شده باشند ، بهتر است قبل از تست ، پایه های ترانزیستور را شناسایی و برای خودتان مشخص کنید و این کار با استفاده از کتابهای مرجع به راحتی امکان پذیر است هرچند

با اهم متر نیز می توان پایه ها را مشخص نمود ولی اهمترها متفاوتند و بعضی اهم مترها  گمراه کننده هستند، درضمن اگرترانزیستور را ازروی بردی بیرون آورده باشید، می توانید از روی

برد نیز پایه های ترانزیستوررا شناسایی کنید

 بعضی از مشخصات  فنی یک ترانزیستور که ازطرف کارخانه سازنده ارائه می شود به شرح زیر است ، ممکن است روی نقشه ها نیز دیده شوند
ولتاژ کلکتور نسبت به شاسی VCC
ولتاژ امیتر نسبت به شاسی VEE
ولتاژ بیس نسبت به شاسی VBB
نوع ترانزیستور PNP , NPN
جنس ترانزیستور: ژرمانیوم یا سلیکان Si ,Ge
بهره یا گین یا ضریب تقویت HFE
ماکزیمم قدرت تلفاتی مجاز PTOT
کاربرد USE

 



ارسال توسط

پیج رنک

آرایش

طراحی سایت