در زیر با یک مدار در زمینه سنسور هشدار دهنده گاز آشنا می شوید

در ابتدا به معرفی قطعات می پردازیم سپس نقشه مدار را مورد بررسی قرار می دهیم در مرحله بعد به تست مدار خواهیم پرداخت.

شماتیک مدار:


قطعات مورد نیاز:

1. 1 عدد سنسور TGS-813
1 .2 عدد آیسی CA3130 یا آیسی CA3140
1 .3عدد پتانسیومتر 10 کیلو اهم
4. 1 عدد پتانسیومتر 5 کیلو اهم
5. برد بورد
6. سیم تلفنی
7. 1 عدد کلید PUSH-BOTTOM
1 .8عدد دیود 1N4148
1 .9 عدد خازن 100 نانو فاراد
10. 1 عدد ترانزیستور BC107
1 .11 عدد مقاومت 10 کیلو اهم
12. 1 عدد مقاومت 4.7 کیلو اهم
13. 1 عدد مقاومت 1 کیلو اهم
14. 2 عدد مقاومت 1 کیلو اهم
15. 1 عدد مقاومت 220 اهم
16. 1 عدد LED

توضیحات نقشه:

اگر بخواهید مدار خود را بر روی برد بورد پیاده سازی کنید متوجه خواهید شد که پایه های این سنسور از سوراخ های موجود در برد بورد خیلی بزرگتر است این سنسور 6 پایه دارد

    * 1. در ابتدا 6 عدد تکه سیم مسی را که هر کدام در حدود 1 تا 2 سانتی متر هستند به این پایه ها لحیم کنید برای بهتر لحیم شدن این سیم های مسی به پای های سنسور از روغن لحیم استفاده کنید.

2. پس از مرحله لحیم کردن، این سنسور را به گونه ای بر روی برد بورد قرار دهید که این پایه ها با یکدیگر ارتباط پیدا نکند.

مطابق نقشه بالا پایه های 1و3 را به یکدیگر وصل کنید ار این اتصال به مثبت 5 ولت از منبع تغذیه وصل کنید پایه 5 از این سنسور را زمین کنید و پایه 2 را به مثبت 5 ولت از منبع تغذیعه متصل نمایید.


حال سر وسط پتانسیو متر 10 کیلو اهم را همانطور که در نقشه نیز مشخص است به ورودی منفی آی سی CA3130 که پایه 2 آی سی است متصل نمایید یکی از پایه های کناری این پتانسیومتر را با یک مقاومت 2.2 کیلو اهم به زمین و پایه دیگر این پتانسیومتر را با یک مقاومت 2.2 کیلو اهم به مثبت 5 ولت متصل نمایید.

تغذیه زمین این آی سی را که پایه 4 است به زمین متصل کرده و تغذیه مثبت آن را که پایه 7 می باشد را بر روی برد بورد یا بورد سوراخدار مسی به مثبت منبع تغذیه متصل نمایید بین ورودی های مثبت و زمین این مدار یک عدد خازن 100 نانو فاراد قرار دهید همانطور که می دانید در این خازنها جهت مهم نیست.

از پایه خروجی 6 با دیود 1N4148 به پایه 3 که ورودی مثبت می باشد متصل نمایید نحوه اتصال این دیود به گونه ای است که پایه مثبت یا آند آن در پایه 6 و پایه منفی یا کاتد آن در پایه 3 باشد.

از پایه خروجی با یک مقاومت 220 اهم به بیس ترانزیستور BC107 متصل نمایید امیتر این ترانزیستور را زمین کنید از کلکتور ترانزیستور به یک مقاومت 10 کیلو اهم به مثبت ولتاژ متصل کنید از اشتراک کلکتور با این مقاومت با یک مقاومت 220 اهم به کاتد یا منفی LED متصل کنید و آند یا مثبت LED را به صورت مستقیم به ولتاژ‌5 ولت متصل نمایید تا اینجا شما مدار را به طور کامل بسته اید.

جهت تست مدار از فندک استفاده کنید البته فندک را روشن نکنید فقط گاز موجود در آن را بروی سنسور تست کنید.

در این مدار به محض سنس شدن گاز توسط سنسور ولتاژی که در پایه 3 ایجاد می شود بیشتر از ولتاژی است که در پایه 2 ایجاد می شود میزان این اختلاف ولتاژ ‌و حساسیت مدار را می توانید با پتانسیو متر تنظیم کنید.

حتی شما می توانید میزان ماندگاری مدار را با پتانسیومتر ها تنظیم کنید به طور مثال قسمت هشدار این مدار که در اینجا LED است را طوری تنظیم کنید که پس از مدتی خاموش شود یا اینکه شما به طور دستی این قسمت را غیر فعال کنید برای غیر فعال کردن قسمت هشدار یا آلارم همانطور که در نقشه مشخص است از یک عدد کلید PUSH-BOTTOM استفاده شده است.

یک سر این کلید در پایه 3 که ورودی مثبت است می باشد و سر دیگر آن در زمین است.

زمانیکه قسمت هشدار دهنده مدار را با تنظیم پتانسیومترها به گونه ای تنظیم کرده باشید که پس از سنس گاز توسط سنسور هیچگاه به صورت غیر دستی فعال نشود در این حالت با فشار کلید push-bottom می توانید قسمت هشدار را غیر فعال کنید.

در اینجا برای سادگی و جلوگیری از مزاحمت برای دیگران از LED استفاده شده است برای روشن شدن یک فن جهت کم کردن میزان گاز منتشر شده یا فعال شدن یک آژیر می توانید از ترکیب همین ترانزیستور و رله ای که آمپر مورد نظر شما را بدهد استفاده کنید.

نکته: در هنگام کار با این سنسور ، اگر منبع تغذیه را به آن متصل کنید متوجه گرمایی در سنسور می شوید این به خاطر المنتی است که بین پایه های 2 و  5 وجود دارد از بابت گرم شدن سنسور نگران نباشید پایه های مربوط به سنسور را به طور صحیح و مطابق با نقشه ببندید در بستن مدار دقت کنید

متاسفانه نمی توانید این مدار را با باطری تست کنید تغذیه لازم جهت تست این مدار را یا بایستی از منبع تغذیه فراهم کرد و یا اینکه با استفاده از ترانس و دیود پل و خازن و رگولاتور 7805 این تغذیه را برای تست فراهم کرد جریان ترانسی که برای این مدار تهیه می کنید باید بین 500 تا 1000 میلی آمپر باشد.

در ضمن می توانید به جای تغذیه های بالا از 3 عدد باطری CFL 2300A یا باطری SONY 2300A استفاده کنید.