ساختمان كابلها:
هر نوع هادي كه جريان برق را از خود عبور داده و توسط موادي از محيط اطراف خود عايق شده باشد را كابل مينامند .
مهمترين و بيشترين عايقي

ساختمان كابلها:
هر نوع هادي كه جريان برق را از خود عبور داده و توسط موادي از محيط اطراف خود عايق شده باشد را كابل مينامند .
مهمترين و بيشترين عايقي كه در ساختمان كابلها بكار ميرود عبارتند از P.V.C (پلي وي نيل كلرايد) كه پرتو دور يا پلاستيك ناميده ميشود
P.V.C عايقي غير قابل اشتعال است و اين مزيت خوبي در كابلها ميباشد داراي انعطاف پذيري زيادي ميباشد
و تنها عيب أن اين است كه در درجه حرارت حدود صفر و زير صفر از أن نميتوان براي عمليات كابل كشي مورد
استفاده قرار داد مواردي مانند ارزاني توليد انبوه و سادگي ساخت باعث شده كه بيش از 90 در صد كابلهاي فشار ضعيف از اين عايق درست شوند.



كابل:
چند نكته مهم و كوتاه:
مقاومت: عبارت است از عكس ال عملي كه هر عنصر با توجه به ساختمان اتمي و تعداد الكترون لايه آخر در مقابل عبور جريان يا حركت الكترونها از خود نشان ميدهد مقاومت با طول هادي نسبت مستقيم و با سطح مقطع نسبت عكس دارد . براي اندازه گيري مقاومت فلزات يك متر از آنرا به سطح مقطع يك ميليمتر مربع انتخاب كرده و مقاومت آنرا اندازه گيري ميكنند (جداول آماده براي همه فلزات وجود دارد) كه به آن مقاومت مخصوص ميگويم و برحسب اهم است.
وقتي ميگوييم مقاومت يك فلز با طول آن نسبت مستقيم دارد يعني هرچه طول بيشتر باشد مقاومت هم بيشتر
ميشود L1
و وقتي ميگوييم مقاومت با سطح مقطع نسبت عكس دارد يعني هر چه سطح مقطع بزرگتر باشد مقاومت كمتر
است L1=L2 S1 نتيجه R1
واحد مقاومت اهم ميباشد كه با حرف يوناني امگا نمايش ميدهند.
هدايت الكتريكي عكس مقاومت است هرچه مقاومت بيشتر باشد هدايت كمتر است و واحد أن مو ميباشد.
G=1/R
مثال: مقاومت يك سيم به طول 100 متر و به سطح مقطع 2 ميليمتر مربع؟
R=A*L/S
R=0.0175*100/2
مقاومت مخصوص = A طول = L سطح مقطع = S مقاومت مخصوص مس =0.0175

ساختمان كابلها:
هر نوع هادي كه جريان برق را از خود عبور داده و توسط موادي از محيط اطراف خود عايق شده باشد را كابل مينامند .
مهمترين و بيشترين عايقي كه در ساختمان كابلها بكار ميرود عبارتند از P.V.C (پلي وي نيل كلرايد) كه پرتو دور يا پلاستيك ناميده ميشود
P.V.C عايقي غير قابل اشتعال است و اين مزيت خوبي در كابلها ميباشد داراي انعطاف پذيري زيادي ميباشد
و تنها عيب أن اين است كه در درجه حرارت حدود صفر و زير صفر از أن نميتوان براي عمليات كابل كشي مورد
استفاده قرار داد مواردي مانند ارزاني توليد انبوه و سادگي ساخت باعث شده كه بيش از 90 در صد كابلهاي فشار ضعيف از اين عايق درست شوند.


نوعي عايق ديگر بنام PET (پلي اتيلن) براي كابلها بكار ميرود كه اتشزا بوده و در مكانهاي اختصاصي بكار ميرود .
در بعضي از كابلها از عايق لاستيكي استفاده ميشود كه كاربرد زيادي ندارد.
هاديها از جنس مس و يا الومينيوم ميباشند . در صورتيكه بخواهيم از كابلي با هادي الومينيوم براي كابل كشي هوايي استفاده كنيم بايد يك رشته ان فولاد باشد .
براي شناسائي كابلها از حروفي استفاده ميشود كه روي كابلها نوشته شده است برخي از اين حرف طبق
استاندارد المان V.D.E بشرح زير ميباشد:
N كابل با هادي مسي
NR كابل با هادي ألومينيوم
Y علامت عايق پرتو دور ميباشد
H علامت ورق متاليزه ميباشد
T سيم تحمل كننده در كابل كشي هوايي
R حفاظت فولادي نواري شكل
Y روكش كمربندي پرتو دور
R هادي دايره اي شكل ميباشد
E هادي يك رشته و دايرهاي ميباشد
M هادي چند رشته
S هادي بشكل مثلث
مثال :
روي كابلي نوشته شده Nyyre--0.6/1kv مشخصات آن چيست؟
N هادي از جنس مس
Y روكش هادي از جنس P.V.C
Y روكش كمربندي از جنس P.V.C
R هادي بشكل دايره ميباشد.(سطح مقطع كابل)
E هادي يك رشته و مفتولي ميباشد.
و حداكثر ولتاژ مجاز بين فاز و نول 600 ولت و حداكثر ولتاژ مجاز بين دو فاز حداكثر 1000ولت ميباشد.
شناسائي كابلها:
سايز سيمها و كابلها بر حسب سطح مقطع طبقه بندي شده و طبق جدول زير است:
0.5 - 0.75 - 1 - 1.5 - 2.5 - 4-6-10-16-25-35-50-70-95-120-150-185-240-300-400-500
براي مشخص نمودن يك كابل يا سيم ابتدا تعداد رشته و سپس سطح مقطع سيم از هاديها را ذكر ميكنند مانند
كابل 4*2 كه يعني كابلي كه دو رشته هادي به سطح مقطع 4 دارد .
در كابلها چند رشته و از سايز 16 به بالا سيمهاي فاز و نول داراي مقاطع مختلفند در اكثر كابلها سيم نول به
اندازه دو مرتبه از سيم فاز كمتر است اما در كابلهاي با سطح مقطع بالا اين اختلاف تا سه هم ميرسد سايز كابلها با هادي چند رشته به شرح زير ميباشد.
1.5*4 2.5*4 4*4 6*4 10*4 16*4 10+25*3 16+35*3 25+50*3 70+120*3 70+150*3 95+180*3 120+240*3
مثال : كابل 10+25*3 چه كابلي ميباشد؟
اين كابل سه هادي به سطح مقطع 25 ميليمتر مربع براي فازهاي اصلي و يك هادي به سطح مقطع 10 ميليمتر مربع براي نول دارد.
كابلهاي روغني:
كابلهاي روغني : در بعضي از كابلها از كابلها از عايق هادي ها كاغذ ميباشد ابتدا ذرات بخار و هواي داخل كاغذ
را گرفته و به روغن كه عايق خوبي ميباشد اغشته ميكنند ضخامت كاغذها بسيار كم است و دور هر هادي
چندين دور پيچيده ميشود به اين كاغذها كاغذ اشباع شده ميگويند.
روي نوار روغني يك كاغذ متاليزه از جنس الومينيم ميپيچند كه وظيفه دارد ميزان مغناطيسي اطراف هر هادي را را
محدود نموده و از اثر ان روي ميدان مغناطيسي فاز ديگر بكاهد . از كابلهاي روغني بيشتر در فشار متوسط
استفاده ميشود و بعلت گراني خود كابل و همچنين مفصل و سر كابل در فشار ضعيف بندرت استفاده
ميشود .ممكن است بجاي يك غلاف سربي از سه غلاف كه بدور هر فاز پيچيده شده استفاده شود در اين
صورت به ان كابل روغني سه غلافه ميگويند.

مهندسی برق قدرت (Power engineering) یکی از زیر شاخههای اصلی مهندسی برق است که با سیستمهای قدرت به ویژه تولید, انتقال, توزیع توان الکتریکی, تبدیل انرژی الکتریکی به شکلهای دیگر انرژی و تجهیزات الکترومکانیکی سروکار دارد. این رشته همچنین شامل راهاندازی و تعمیر و نگهداری سیستمهای حرارتی برودتی و تجهیزات تولید توان الکتریکی مانند ژنراتورها و دیگر تجهیزات الکتریکی مورد استفاده در صنایع و یا ساختمانها بزرگ نیز میشود. شناسایی دیگر منابع جدید انرژی الکتریکی نیز از زیر شاخههای این رشته است.همانطور که در بالا اشاره شد عمده مباحث در مهندسی برق قدرت بر تولید, انتقال و توزیع انرژی الکتریکی و برخی تجهیزات مصرف کننده انرژی الکتریکی استوار است, که این خود شامل ترانسفورماتورها, ژنراتورها, موتورهای الکتریکی و تجهیزات الکترونیک قدرت است.در بسیاری از کشورهای جهان, دولت شبکهای الکتریکی را به منظور اتصال کلیه مولدها و مصرف کنندههای الکتریکی راهاندازی میکند. این شبکه در اصطلاح "power grid" نامیده میشود. به وسیله این شبکه مصرف کنندههای الکتریکی میتوانند بدون متحمل شدن سختیها و هزینههای مربوط به تولید برق به صورت جداگانه, برق را از شبکه خریداری نمایند. در این میان یکی از وظایف مهندسین برق قدرت, طراحی و نگهداری شبکههای الکتریکی و مصرف کنندههای متصل شده به شبکه است. تجهیزات متصل شده به شبکه الکتریکی دراصطلاح "on-grid" نامیده میشوند. این تجهیزات میتوانند به شبکه, توان الکتریکی تزریق کرده یا برعکس از آن توان دریافت کنند یا حتی, هر دو کار را با هم انجام دهند.مهندسین قدرت, فعالیتهایی را در زمینهی تجهیزات جدای از شبکه یا تجهیزات "off-grid" نیز انجام میدهند. دلیل استفاده نکردن از شبکه دراین نوع مصرف کنندهها عموماً ثابت نبودن این مصرف کنندههاست به صورتی که هزینه اتصال برای آنها در هر جابهجایی, امکان وصل به شبکه را برای آنها غیر ممکن میکند.امروزه بیشتر شبکههای الکتریکی از توان الکتریکی به صورت سه فاز متناوب استفاده میکنند که دلیل اصلی این انتخاب سهولت در تولید, انتقال و توزیع انرژی الکتریکی بدین صورت است. البته معمولاً در مصرف کنندههای کوچک توزیع به صورت تک فاز صورت میگیرد که این به دلیل ضروری نبودن وجود سه فاز و همچنین ایمنی بیشتر برای این مصرف کنندههاست. با این وجود در صنایع و مصرف کنندههای توان بالا برای بالا بردن بهره بری و استفاده از موتورهای سه فاز, انرژی الکتریکی به صورت سه فاز توزیع میشود.نقش ترانسفورماتور در سیستمهای انتقال بسیار حساس است چراکه ترانسفورماتور بهترین راه ممکن برای رسیدن به ولتاژهای بالاتر, قبل از خطوط انتقال است. افزایش ولتاژ به وسیله ترانسفورماتور به کاهش جریان میانجامد و طبق قانون توان الکتریکی (توان برابر مجزور جریان در مقاومت الکتریکی) با کاهش جریان تا حد امکان میتوان تلفات را تا حد قابل ملاحظهای کاهش داد, بنابراین افزایش حداکثری ولتاژ در خطوط انتقال به کاهش تلفات و درنتیجه افزایش بهره وری خطوط انتقال میانجامد.بنا به دلایل گفته شده در بالا, پستهای تغییر ولتاژ در سراسر شبکههای الکتریکی وجود دارند. این پستها ولتاژ را در نزدیکی مولدها افزایش داده و سپس با نزدیک شدن به مناطق مسکونی و یا مصرف کنندهها برای ایمنی مصرف کننده دوباره ولتاژ را در چند مرحله کاهش میدهند.

مهندسی برق قدرت معمولا به سه زیر شاخه زیر تقسیم می شود :

تولید :تولید انرژی الکتریکی در واقع تبدیل شکل دیگری از انرژی به انرژی الکتریکی است. منابع این انرژی میتوانند سوختهای فسیلی مانند ذغال سنگ, نفت یا گاز طبیعی, انرژی هستهای, هیدروالکتریک, انرژی باد, انرژی خورشیدی, انرژی زمین گرمایی و ... باشند که با وجود راههای متفاوت برای تامین این انرژی, جستجو برای یافتن منابع جدید و قابل استفاده انرژی ادامه دارد.

نیرو گاه زغال سنگی در نوادا

انتقال :شاخه انتقال شامل جابجایی توان در طول مسیرهای معمولاطولانی میشود. این مسیر طولانی, فاصله محل تولید تا نزدیکی محل مصرف است. انتقال معمولاً طوری صورت میپذیرد که ولتاژ در طول خطوط انتقال از ولتاژ محل مصرف کننده یا تولید کننده بیشتر باشد. شاخه انتقال همچنین شامل اتصال شبکههای برقرسانی مختلف با سیستمهای متفاوت, بین چند شرکت تولیدکننده برق, چند استان یا ایالت و یا چند کشور میشود.

توزیع :توزیع انرژی الکتریکی در واقع دریافت برق از شبکه انتقال و رساندن آن به مصرف کنندههاست. تبدیل ولتاژ وارد شده به سیستم توزیع به ولتاژ مورد نیاز مصرف کنندهها نیز در حوزه توزیع برق قرار می گیرد.

مقدّمه

ابتدا به بررسی حفاظت ایمنی درکارگاه برق ونکات ایمنی درکارگاه برق ومعرفی وسایل مورد نیازو...وبعدهم به اموزش اتصال مدارات الکتریکی ومعرفی مدارات الکتریکی می پردازیم.(كليه نقشه مدارات دراخر)

فصل اوٌل

((حفاظت وایمنی درکارگاه برق))

یک برقکارهنگام انجام کاردرسیاری ازوضعیت وموقعیت خطرناک قرارمی گیرد.مقداری ازاین وضعیتها درصورت مهارت ورعایت نکات ایمنی توسط شخص برقکاررفع ومقداری نیزبارعایت نکات ایمنی درمدارات دستگاه ها مرتفع می گرددبه منظورافزایش ایمنی وحفاظت اشخاص درمقابل برق کرفتگی از روشهای مختلفی استفاده می شود که عبارتنداز:‏

 1)استفاده ازسیستم ارت(اتصال به زمین):دراین روش توسط سیمی بدنه ی فلزی(کلاً قسمتهای فلزی دستگاه هارابه زمین وصل می کنند)جهت بوجود اوردن این اتصال ازدوشاخه وپریزارت داراستفاده می شود.دراین روش اتصال بدنه های خفیف به زمین انتقال داده می شود(سیم زمین را ازصفحه یا میله ای که درزیرزمین کارگذاشته می شود،می گیرند.)سیم ارت راباslیاpE نشان می دهند.ورنگ آن سبزوزرد می بباشد.

2)وصل سیم نول به بدنه دستگاه ها

3)استفاده ازلتاژکم باترنسفورماتورکاهنده

4)استفاده ازترانس ایزوله یا یک به یک

5)عایق نمودن محل دستگاه ها یا محل کار

6) استفاده ازکلیدحفاظتیFI(کلیدخطای جریان)

7) استفاده ازکلیدFu(خطای ولتاژ)  

مقاومتالکتریکی بدن انسان بادرنظرگرفتن وضعیت مختلف آن از1300تا3000اهم می باشد.(درصورت زخمی یاخیس بودن این مقدارتاصفرکاهش می یابد.)حداقل جریان و ولتاژخطرناک50mA       میلی امپرباولتاژ65ولت می باشد.

ضمناًبرق جریان متناوب خطرناک ترازجریان مستقیم است.وجهت افزایش حفاظت شخصی استفاده ازدستگاه کفش ولباس کارتوصیه می گردد.

همچنین دلیل اوردن سیم فازبه کلید ودادن فازبه ته لامپ

جنبه حفاظتی داشته وبرای جلوگیری ازبرق گرفتی می باشد.برای حفاظت مدارات درمقابل جریانهای بیش ازحدمجازازفیوزها استفاده می شود.

((فیوز))

فیوزها مصرف کننده های الکتریکی را(مدارات)درمقابل اتصال کوتاه یا جریان اضافی محافظت می کنند. فیوزهاهمانندتمام قطع کننده هادرمداربصورت سری قرار می گیرند.علامت الکتریکی فیوزبصورت(دراخرین صفحه در تیترتوضیح علائم اختصاصی درجدول توضیح داده می شود)نوع استفاده،فیوزهادارای انواع مختلفی می باشندکه عبارتنداز:

1) فیوزهای مغناطیسی(اتوماتیک)

در فیوزهای مغناطیسی به طورمعمول دوعصرمغناطیسی وحرارتی وجود دارد.عنصرمغناطیسی(رله مغناطیسی)این فیوزهااتصال کوتاه(افزایش انی جریان)وعنصرحرارتی ان اضافه بارتدریجی(افزایش تدریجی جریان)راقطع می کند.دونوع معمول فیوزهای اتوماتیک عبارتنداز:

الف) فیوزآلفا:که برروی پایه فیوزنصب می شودودردکمه قطع ووصل دارد.

ب)کلید فیوزمینیاتوری:این فیوزبصورت تک فازوسه فازساخته می شودودارای یک کلیدقطع ووصل می باشدجریان فیوزها برروی بدنه انها نوشته می شود.(علاوه برکلیدرله مغناطیسی وحرارتی دارند)

2) فیوزهای فشنگی : فیوزهای فشنگی یاذوب شونده(حرارتی)دونوع اند:

الف)تندکار(فرز،روشنایی):ازاین فیوزهادرمدارات روشنایی استفاده می شود.این فیوزافزایش جریان رادرزمان کمتری نسبت به فیوزموتوری قطع میکند.علامت ان برروی بدنه فشنگ بصورت glمی باشد.

ب)کندکار(موتوری،تنبل):این فیوزجریان بیشترازحدمجازرادیرترازفیوز روشنایی قطع می کند.ازاین فیوزدرراه اندازی الکتروموتورها به منظورتحمل جریان استارت استفاده می شودبه همین منظوربه ان فیوزموتوری گفته می شودو علامت روی بدنه فشنگ ان بصورت Gمی باشد. فیوزهای فشنگی ازسه قسمت تشکیل شده اند.

الف)کلاهک فیوز:قسمت داخلی ان فلزی وخارجی ان چینی می باشد.کلاهک به پایه پیچ می شودوشیشه پشت ان رنگ پولک رانشان می دهد

ب)فشنگ:عامل اصلی درحفاظت مدارمی باشددرداخل ان ازسیم حرارتی که درمقابل افزایش جریان بیش ازحدمجاز،ذوب شده وارتباط راقطع می کند.ازانجایی که عمل قطع جریان همراه جرقه می باشدجهت خفه (خاموش)وخنک کردن جرقه درداخل فشنگ ازخاک نرم کوارتزهمراه براده های سرامیک استفاده می شود.جریانی که سیم ذوب شونده فیوزمی تواندتحمل کند(جریان مجاز)برروی بدنه  فشنگ نوشته می شود.همچنین جهت تسریع درکار، جریان مجاز فیوزهاراکدبندی نموده وهریک رابارنگ خاصی مشخص می کنندبه همین منظورازپولک های رنگی که برروی فشنگ نصب شده استفاده می شود.(ازشیشه پشت کلاهک،پولک مذکوردیده می شود.و در صورتی که سیم فیوزذوب شده باشدپولک به پایین می افتد.)  

ج)پایه فیوز:نگاه دارنده ی کلاهک همراه فشنگ بوده وبصورت بوکسی وکتابی ساخته می شود.ازانجایی که سایزفشنگها درجریان بالاتر،بزرگتراست.پایه فیوزهانیزبه بزرگترباشد.(مواردی که برفیوزهای فشنگی رادر نوع مداری که سیار ضریف وکوچک است می سازند.)

استاندارد جریان فیوزهاهمراه رنگ پولک مربوطه وپایه فیوزهابشرح زیرمی باشد.

 

 

 

3) فیوزهای توان بالا(NH):

ازفیوزهای NHبرای شبکه های فشارضعیف باتوان زیاداستاده می شوداین فیوزهارافیوزکاردی می گویند.

برای جازدن ودراوردن فیوزهای کاردی ازفیوزکش استفاده می شود.

4) فیوزهای فشارقوی(HH):ازاین نوع فیوزهابرای ولتاژوتوان بالا استفاده می شود.

(درNHوHHحرف سمت چپ برای ولتاژوحرف سمت راست برای توان می باشد.)

((فصل دوم))

فلزکاری،ابزارشناسی:

فلزکاری:شامل برش کاری،سوهان کاری،پرداخت،اندازه گیری،کشیدن خطوط ونقشه روی قطعه کار،سوراخ کاری،قلاویزکاری،حدیده کاری وفلزرابه صورت های مختلف دراوردن به همین منظورآنرا مادرصنعت می نامند.

ابزارهای مورداستفاده درفلزکاری راازجنس فولاد ابزارکم کوبین می سازند.وابکاری می کنند.

مهمترین این ابزارها عبارتنداز:

چکش:جهت وارد کردن ضربه استفاده می شود.وبصورت:الف)کروی ب)تبری ج)تیشه ای ساخته می شود.

انبردست:برای محکم گرفتن اشیاء وبریدن سیم ها استفاده می شود.شامل انبردست،دم باریک،سیم چین،سیم لخت کن و...می باشد.

اچار:براي بازوبسته كردن پيچ ومهره استفاده مي شود.وشامل اچارتخت،فرانسه،رينگي،بوكس،مغزي(آلن،شش پر)وپيچ گوشتي مي باشد.

سوزن خط كشي :ساده وسركج –سوزن خط كشي پايه دار(ازسوزن خط كش پايه داربراي كشيدن خطوط موازي استفاده مي شود.)

سمبه نشان:براي گذاشتن نشانه برروي فلزات استفاده مي شود.شامل:الف)سمبه مركزنشان(هنگام استفاده ازپرگاريامترازاين سمبه استفاده مي شود.)ب)سمبه خودكار(بدون استفاده ازچكش نشانه گذاري مي كند.)ج)سمبه انگشتي (جهت داخل وخارج كردن پين ها استفاده مي شود.)د)سمبه جفت كردن(جهت سنتزياجفت كردن)سوراخ هاي دوقطعه كار استفاده مي شود.

ارّه اهن بر:براي بريدن فلزات استفاده مي شودودردونوع دستي وماشيني (برقي)و درنوع دستي شامل كمان ارّه،تيغه ارّه وپيچ خروسك مي باشد.جنس تيغه اره ازفولاد سخت وشكننده مي باشد،هنگام برشكاري توسط اره بايدجهت دندانه ها روبه جلو و تيغه اره باسطح كارزاويه 30ْداشته باشد.تعداددندانه هاي تيغه اره درهراينچ 14(كارهاي سخت وضخيم)-18(بريدن فولادسخت)-24(براي بريدن اهن،مس،برنزولوله هاي معمولي)-32(براي بريدن فولادهاي خيلي ظريف مانندلوله هاي نازك مسي،ورقه هاي فلزي)دندانه مي باشد.ازهريك براي كارخاصي استفاده مي شود.

گونيا: جهت كنترل زوايا وتعيين مركزدايره ها استفاده مي شودوشامل:الف) گونياتخت ياساده:براي كنترل زاويه 90ْومعروف به گونياي فارسي مي باشد.ب) گونياي مركزياب:براي تعيين ويافتن مركزميله هاوصفحات گرداستفاده مي شود. ج) گونياي مركب(از زاويه سنج ونقاله وخط كش تشكيل شده است.)

پرگار: براي كشيدن دايره وانتقال اندازه استفاده مي شودودونوع است:1)پرگارخط كشي2)پرگاراندازه گيري:خودشامل)1) داخلي(داخل سنج)(2)خارجي(خارج سنج)

قلم: براي براده برداري،بريدن قطعات فلزي يا ايجادشكاف درقطعات فلزي بكارميرود.نوع معمول ان قلم تخت براي بريدن ورق ها وميله هاي نازك استفاده مي شودوزاويه نوك ان60ْ مي باشد.

گيره فلزكاري:جهت محكم نگهداري قطعه كارشامل:فك ثابت،فك متحرك،دسته كمان مي باشد .ارتفاع گيره بايدطوري باشدكه وقتي كارگردست خودراشت كرده وزيرچانه قراردهد،ارنج اوبرروي گيره باشد.

ميزكار:جهت نصب گيره وانجام عمليات فلزكاري استفاده مي شود ارتفاع ان ازسطح كارگاهCm80 باشد.

سوهان: جهت براده برداري فلزات استفاده مي شودوداراي اج(1)يك آجه جهت ساييدن مواد نرم مانند(الومينيوم،كائوچو،چدن،لاستيك سخت وازسوهان دوآجه جهت ساييدن مواد سخت مانند چدن خشك،اهن و...وازسوهان آج درشت درنجاري استفاده مي شود.سوهان ها ازنظرسطح مقطع(شكل ظاهري)عبارتنداز:سوهان تخت-چهارگوش(مربعي)-مثلثي(سه گوش)-گرد-نيم گرد.براي پاك كردن سوهان هاي آج درشت ازبرس سيمي،ورق فلزي نرم و براي سوهان هاي ريزازقطعه چوب،ورق برنجي استفاده مي شود.

مته: براي سوراخ كاري استفاده مي شودشامل نوك،قطر،طول،ساق وبدنه مي باشد.انواع مته ها ازنظرشكل ظاهري عبارتنداز: مته ساق استوانه اي براي قطرهايmm 16،مته ساق مخروطي براي قطرهاي بزرگترازmm 16،مته باساق چهارگوش،(براي بستن مته هاي ساق مخروطي به دريل،درقطرهاي زيادمستقيماََوقطرهاي كم ازكلاهك استفاده مي شود)زاويه بين مته براي فلزات نرم كم وبراي فلزات سخت زياد مي باشد.بعنوان مثال:الومينيوم90ْوبرنز115ْواهن وپروفيل117ْو فلزاتسخت مثل فولاد120ْالي130ْ.

شيارهاي روي مته  كه براي خارج كردن براده به بيرون روي بدنه مته ايجاد شده تعداد ان براي فلزات نرم كمتراست وبلعكس.سرعت چرخش وميزان پيشروي مته به قطرمته وجنس قطعه كاربستگي دارد،هرچقدرقطرمته بزرگتر وجنس قطعه كارسخت تر باشدسرعت چرخش مته كه بايد توسط دريل انجام مي گيرد،بايد كمترباشد.

هنگام سنگ زدن مته جهت تيزكاري وهمچنين هنگام سوراخ كاري توسط مته،براي جلوگيري ازداغ شدن وسوختن مته بايدآنراتوسط مايع خنك كننده(اب صابون ياروغن)خنك نمود.درصنعت برحسب نيازازمته هاي مختلفي استفاده مي شودكه يك نوع ان مته خزينه است.اين مته داراي ساق استوانه اي بوده وبراي پخ زدن سوراخ ها ياجا بازكردن براي سرپيچ ها استفاده مي شود.

14)قلاويز:براي بوجود اوردن رزوه(دنده)داخل سوراخ هايي كه توسط مته ايجاد شده استفاده مي شود دردونوع دستي،ماشيني.دونوع دستي قلاويزكاري طي سه مرحله انجام مي گيرد.

الف)قلاويزپيشرو:علامت مشخصّه ان يك حلقه برروي ساق ب)قلاويزميانه رو:علامت مشخصّه ان دوحلقه برروي ساق

ج) قلاويزپيشرو(تكميلي):بدون هرگونه حلقه برروي ساق.

در قلاويزهاوپيچ ها فاصله تاج يك دنده(نوك دنده)تادنده مجاورگام دنده يا پيچ گويند.

در قلاويزكاري،قطرمته بايدكمترازقطر قلاويز باشدوبراي محاسبه قطرمته ازرابطه(گام قلاويز×108)D=(M-ــــ»(گام قلاويز×108)M=Dاستفاده مي شود.Dقطرمته،Mقطر قلاويز، Lبه معني چپگردبودن قلاويز،R به معني راست گردبودن،HSSبه معني جنس قلاويزمي باشند. قلاويزهاعموماُراستگرد مي باشندواز قلاويزچپگرد براي دراوردن پيچ هاي شكسته استفاده مي شود

15)وسايل اندازه گيري:الف)ثابت مانندمتر،تكه هاي اندازه گيري وشابلن ب)متحرك مانندكوليس،ميكرومتروساعت اندازه گيري

كوليس:از كوليس براي اندازه گيري طولها، ضخامت ها وقطرسوراخ ها وشكافها استفاده مي شودودردونوع الف) ساده ب)متحرك

ساده: كوليسها فقط يك اندازه مثل طول قطريا عمق شكاف را اندازه گيري مي كنندولي درمركب همه مواردذكرشده را اندازه گيري مي كنند.

اجزاي كوليس:1-شاخك ثابت ومتحرك(براي سنجش قطرداخلي اجسام) 2-فك ثابت ومتحرك(براي سنجش قطرخارجي اجسام)3-تيغه عمق سنج (براي اندازه گيري عمق شكاف ها، شيارها وگوديها)4-ورينهُ ميليمتري:براي اعشاري ازميليمتراستفاده مي شود5-ورينه اينچي:براي اعشاري ازاينچ استفاده مي شود6-خط كشاصلي:يراساس سيستم ميليمتري واينچي مدرج شده است7-پيچ محكم كننده كشوبرروي خط كش.كوليس هاي ميليمتري ازنظردقت( 1÷10)و(1‍÷20)و(1÷50).دقت كوليسهاي اينچي( 1÷128)و(1÷100)اينچ)ودقت كوليس ها برروي بدنه انها مشخص مي شود.وروش ديگرتعدادخطوط ورينه راشمرده وعدديك رابه تعدادخطوط تقسيم وودقت بدست مي ايد.

(روش مدرج نمودن وخواندن  كوليس 1÷10) براي مدرج نمودن اين كوليس9mmازخط كش معمولي رابه 10قسمت مساوي برروي ورينه تقسيم كرده ــــ»فاصله خطوط ورينه 1÷10كوچكترازخطوط خطكش اصلي است.براي خواندن اين كوليس ابتدابامراجعه به صفرورينه،ممكن است صفرورينه  خطي ازخطكش باشد.شماره خط سمت چپ رابعنوان عددصحيح نوشته سپس مقدارباقيمانده اعشاري رابامراجعه به يكي ازخطوط ورينه كه باخطي ازخطكش اصلي دريك امتداد مي باشد شماره ان كوليس رابه دقت كوليس ضرب ونتيجه رابعنوان اعشارجاري عدد صحيح مي نويسيم.

نكته:درصورتي كه خط صفرورينه باخطي ازخطكش اصليدريك امتداد باشد.مقداري كه كوليس نشان مي دهد.بدون اعشاريعني بصورت صحيح نوشته مي شود.

17)ميكرومتر:ازابزارهاي بسياردقيق(دقيق تراز كوليس)وبراي براي سنجش قطرهاي داخلي وخارجي استفاده مي شودودقت ميكرومترها 1÷100مي باشد.وسايزهاي معمول ميكرومترها25-0،50-25-75-50،100-75و...

نكته:اگرپوسته خارجي يك ميكرومتريك دوركامل بزند،تيغه متحرك ان 5/0ميليمترحركت خواهدكرد.

سيستم هاي اندازه گيري طول :1) سيستم اندازه گيري متري وبخشهاي متر،دسيمتر1÷10،سانتي متر1÷100،ميليمتر1÷1000 بنام اجزاي مترتقسيم مي شوند.وبراي تبديل واحد كوچكتربه واحدبزرگترعمل تقسيم انجام مي دهيم. 2) سيستم اندازه گيري اينچي:سيستم اندازه گيري طول دربعضي ازكشورها اينچ مي باشد.سيستم اندازه گيري اينچي شامل:يارد(y)،فوت1(F)÷3يارد،اينچ(In)=1÷12فوت يا1÷36يارد.اينچ رابادوخط كج روي عددنشان مي دهندمثل:5ً=5اينچ.تبديل واحدمتري واينچي به يكديگر1ً=mm4/25=cm54/2=dm254/0=m0254/0 است.

((فصل چهارم))

سيم كشي ساختمان

(اصول سيم كشي ساختمان):انواع سيم كشي:1) سيم كشي روكار:دراين روش سيم كشي سيمها ازروي ديواربصورت آزاد يا ازداخل لوله ها عبورمي كنددركارگاه هاي اموزشي رشته برق ساختمان ازروش روكارهمراه با فرمكاري استفاده مي شود.دليل فرمكاري سيمها جهت منظم بودن ومشخص بودن سيمها مي باشد.براي بستن سيم زيرپيچ هاي معمولي انرابصورت سئوالي درمي اورند.

2)سيم كشي توكار:دراين روش سيم كشي ،سيمها اززيرسيمان ياگچ يازيركارعبورمي كنند.درمحّلهايي كه نيازبه لوله گذاشتن نيست مستقيماً خودسيم مخصوص داخل ديوارگذاشته مي شود.مثلاًدرمحل هاي تيغه اي.

درسيم كشي روكاروتوكارهريكازاجزاطوري ساخته مي شود.كه براحتي قابل نصب و استفاده باشند.درسيم كشي ها بايدبه فاصله كليدها وريزها وتقسيم ها ازكف وسقف ساختمان توجه شود.ارتفاع قوطي كليدازكف (تمام شده)بين125-110سانتي متر(معمولاً120)وارتفاع پريزهاازكف 35-30سانتي متروفاصله ي قوطي تقسيم ازسقف 40-30سانتي مترمي باشد.در سيم كشي ساختمان ازسيم افشان استفاده مي شود.

در سيم كشي ساختمان هاي معمولي براي مسيرهاي اصلي ازسيم شماره 5/2ودرمواردي 4ودرانشعابات ازشماره هاي 5/2،5/1،1 استفاده مي شود.(براي پيداكردن مركزسقف يك اتاق معمولي جهت نصب روشنايي مي توان ازريسمان استفاده كرد.)براي تامين برق ساختمانها ازروي تيربرق هاي موجوددركنارخيابان نكته زيرياداوري مي گردد:سيم هاي موجودبرروي تيربرقها ازبالا به پايين بترتيب عبارتنداز:1-(سيم نول)2-(فازشب)3-(فاز(R4-(فازT)5-(فاز(Sفازشب سيمي است كه برق روشنايي معابر را تامين مي كند.وچون درشبها برقراراست فازشب ناميده مي شود. براي روشنايي معابربرقرارنمودن فازشب:ازدستگاهي بنام فتوسل استفاده مي شود.ودرمواردي ازتايمرنيزاستفاده مي شود.

فتوسل:كليداتوماتيكي است كه تابع نور(روشنايي)محيط مي باشد.البته فتوسل مستقيماًفرمان قطع ووصل راصادرنمي كند.بلكه يك كليد مغناطيسي(كنتاكتور)فرمان مي دهد وان كليد عمل قطع ووصل رااجرا مي كند.واحدشدت روشنايي بوكس نام دارد.

مدارات روشنايي دربرق ساختمان

مدارات روشنايي كه عملاًسيم كشي ساختمان نيز ناميده مي شوندشامل قطعات زيادي مي باشند كه ضروري ترين انها توضيح داده مي شود.تفاوت روكاروتوكارفقطدرروش نصب انهاست.

كليد تك پل:اين كليد داراي دوپيچ اتصال (كنتاكتور)مي باشدوبراي قطع ووصل يك لامپ يا يك گروه لامپ استفاده مي شود.

سرپيچ:سرپيچ براي نصب اسان لامپ درمداراستفاده مي شود.وعلامت الكتريكي خاصي ندارد.

 پريز: پريزوسيله اي است كه برق را هميشه وبدون قطع ووصل،اماده براي استفاده دارد.وبه هنگام لزوم توسط دوشاخه وسيم هاي رابط به مصرف كننده منتقل مي كند.ودردونوع ساده وپريزارت دار(باكنتاكت محافظ شوكو)وپريزارت داربراي محافظت اشخاص درمقابل برق گرفتگي استفاده مي شود.

تفسيم:درگرفتن انشعاب ازسيم ،انشعابات بايددرمحل هاي معيني انجام گيرد تاازنظرايمني و فني محل انشعاب پوشش داده شودكه اين كارتوسط جزئي ازمداربنام  جعبه تقسيم درنقشه مسيرجريان وجود ندارد.

نحوه اتصال مدارات الكتريكي

مدارساده كليد يك پل:سيم نول mp))رامستقيماًبه يكي ازكنتاكتورسرپيچ متصل كرده وسيم فازرابعدازفيوز(دركليه مدارات جهت محافظت مدار)به يكي ازكنتاكت كليد وكنتاكت دوم سرپيچ وكليد رانيزبه هم وصل مي كنيم.

‍‍‍ كليددوپل:بوسيله اين كليدمي توان دومداررابصورت جداگانه قطع ووصل كرد.درداخل اين كليدسه كنتاكت وجود دارد كه رنگ يكي از انها با دوتاي ديگرمتفاوت است (معمولاً رنگ مسي)نحوه اتصال ان نيزمانند تك پل است وفقط بايد سيم فازرابه كنتاكت مشترك (رنگ متفاوت)وصل كرد.

مداري كه تاكنون رسم شده اندبصورت ساده بوده تاقابل درك باشنددرحاليكه براي مدارات روشنايي وخصوصاً مدارات صنعتي استانداردهايي وجود دارند با حائظ اهميت يادگيري درابتدا توضيحاتي درموردهريك از نقشه ها داده مي شود.

نقشه اتصال حقيقي (شماي حقيقي):اين نقشه براي نمايش مجموع مدارباتمام تجهيزات لازم وهاديهاي (سيم هاي)اتصال است .

نقشه شماي فني (تك خطي ومهندسي):اين نقشه يك ديد واطلاعات كلي درباره تاسيسات برقي مورد نظربه بيننده مي دهد.دراين نقشه بااستفاده ازعلائم اختصاري يك نقشه ساده بصورت تك خطي وبدون سيم هاي فرعي داده مي شود(عدد نوشته شده دركنارخطوط نشان دهنده تعداد سيم هاست)

نقشه مسيرجريان :اين نقشه مشخص كننده تمام اتصالات الكتريكي بين اجزامداربوده وكاربرداصلي  ان درمدارات صنعتي مي باشد.

3)كليد تبديل:ازكليد تبديل يا تعويضي درمواردي كه نيازباشديك مدارازدو محل كنترل شود استفاده مي شود.وداراي سه كنتاكت يكي مشترك ودوتاي ان غير مشترك مي باشد.ودرصورت نوبودن كليد،توسط رنگ كنتاكت ،اهم مترويابانگاه كردن به اتصال داخلي كليد مشخص مي شود.براي كنترل مدارازدو نقطه توسط اين كليد سه روش (سه نوع اتصال)وجود دارد.

{1)اتصال استاندارد:دراين اتصال فازپس ازعبورازفيوزبه كنتاكت مشترك يكي ازكليدها (كليدي كه به فازنزديك تراست)ودوكنتاكت ديگرتبديل هابه هم متصل شده وكنتاكت ديگركليد دوم به سرپيچ وكنتاكت(ته)ديگربه سيم نول متصل مي شوند.

2)اتصال صرفه اي :دراين روش سيم فازبه يكي ازكنتاكت غيرمشترك هردوكليد تبديل ها متصل شده ودوكنتاكت مشترك كليدها به هم وصل مي شوند وبه يك سرلامپ وصل مي شوند.ونول رابه سرديگرلامپ وصل مي شود.

3)اتصال بازاري:دراين اتصال فازونول به ترتيب به كنتاكت هاي غير مشترك هردو كليد داده مي شودسپس ازكنتاكت مشترك دوكليد به لامپ متصل مي شوند. }

4)مداركليداتاق خواب:بااستفاده ازكليدتبديل وكليد تك پل مداري را مي توان تهيه نمودكه مورداستفاده ان دراتاقهاي خواب مي باشد،به همين جهت مداراتاق خواب ناميده مي شود.براي اتصال سيم فازرابعدازخروج ازفيوزبه كليد تك پل وكنتاكت دوم كليدتك پل رابه كنتاكت مشترك كليد تبديل ودوكنتاكت ديگر ان نيزيكي به ته لامپ يا مهتابي ويكي به ته لامپ يا شبخواب وصل شده وسيم نول به ته هردولامپ وصل مي شود.

) مداررئوستاي لامپي :رئوستا نوعي مقاومت متغيراست كه درمدارات الكترونيكي براي تغييرجريان استفاده مي شود.با استفاده ازتعدادي لامپ وكليديك پل مي توان يك مداررئوستاي لامپي تشكيل داد.وچگونگي عملكرد رئوستا را توشط ان تشريح نمود.درنحوه اتصال اين مداربايد سيم  فازرابعدازعبورازفيوزبه يكي ازكنتاكت هاي چند كليد يك پل وصل كرده وكنتاكت دوم هركليد رابه ته يك لامپ(وفقط اخرين كليدرابه سيمي كه به كنتاكت دوم لامپ ها وصل شده وصل نمود. ودراول سيم نول يك لامپ (L )بصورت سري وصل نمود.)

عمل كرد لامپ Lبازدن يكي ازكليدها اين لامپ با نوركم روشن شده،بازدن تدريجي كليدهاي ديگرجريان عبورازمداررفته رفته افزايش يافته وبدين ترتيب نورلامپ تحت كنترل ها مي شودوبازدن اخرين كليد لامپ بصورت طبيعي روشن مي شود.

6) مدار پنانسيومترلامپي:نوعي مقاومت متغيراست كه درمدارات الكترونيكي براي تغييروكنترل ولتاژ استفاده مي شود.بااستفاده ازتعدادي لامپ وكليدتك پل اين مدارراتشكيل دادونحوه ي عمل كرد انرا تشريح نمود. باوصل مداربه برق لامپ Lبانوركم روشن مي شود.(تمام لامپ ها روشن)وبازدن تدريجي كليدها نورلامپLافزايش مي يابد.(درواقع ولتاژدوسرمدارافزايش مي يابد.)

براي  اتصال مدارپنانسيومتر5لامپ به طورسري وصل كرده وازلامپ دوم به بعد4كليد تك پل بصورت موازي وصل كرد.

7) كليد صليبي:براي كنترل يك لامپ از3يا بيش از3نقطه ازاين كليد استفاده مي شود .براي اين كاردرابتدا وانتهاي مدارازكليد تبديل ودربين مدارازكليد صليبي استفاده مي شود.كليد صليبي داري 4كنتاكت است كه 2كنتاكت ورودي و2كنتاكت خروجي است وتحت هيچ شرايطي بهم وصل نمي شوند.واين كليد دردونوع ساخته مي شود.

الف) كليد صليبي دكمه اي:دراين نوع اتصال داخلي كليد بصورت ضربدري است.درنتيجه ورودي وخروجي ان بصورت موازي انتخاب مي شود.(دوكنتاكت بالا ورودي ودوكنتاكت پائين خروجي يا برعكس)

ب) كليد صليبي گردان: دراين نوع اتصال داخلي كليد بصورت موازي است.درنتيجه ورودي وخروجي ان بصورت ضربدري انتخاب مي شود. (كليد صليبي هاي موجود دربازاربصورت دكمه اي مي باشد.)

(كنترل يك لامپ ازسه محل توسط سه كليد صليبي نيزمقدورمي باشد.ولي به لحاظ اقتصادي ازدوتبديل ويك صليبي استفاده مي شود وهمچنين درمداراز4محل ازدوتبديل درطرفين ودو صليبي دربين انها استفاده  مي شود.  

8) زنگ اخبار:براي خبردادن توسط صدا استفاده مي شود وازيك بوبين(سيم پيچ)وهسته تشكيل شده است مداران شبيه مداريك پل است با اين تفاوت چون بايد لحظه اي كاركند ازشستي استفاده مي شود .(درصورت استفاده اززنگ اخبارجريان متناوب درجريان مستقيم بعلت صفربودن فركانس درDCبه صدادرنمي ايد.)

9) لامپ فلورسنت(مهتابي):مدارروشنايي لامپ فلورسنت برخلاف لامپ هاي معمولي براي روشن شدن نيازبه وسايل كمكي نظير((چك(ترانس مهتابي)واستارت))دارد.چون اساس تامين روشنايي دراين لامپ توسط گازداخل لامپ انجام مي گيرد.واين گازبراي عمل كردن نيازبه ولتاژلحظه اي800-1000ولت دارد(درلحظه استارت)ازچك و استارت به اين منظوراستفاده مي شود. استارت باقطع ووصل لحظه اي باعث مي شود.چك شك الكتريكي تاحدود800-1000ولت ايجاد كند كه درنتيجه ان لامپ فلورسنت روشن شود.

پس ازروشن شدن لامپ اولاًنيازي به استارت نيست  وعملاًازمدارخارج است ثانياً چك به عنوان مقاومت عمل مي كند وباعث كم شدن جريان مصرفي لامپ مي شود.

لامپ هاي فلورسنت درطولهايcm 120باقطرcm4و60×4و30×2 cmساخته مي شوندو همچنين بصورت گردنيزمي سازند توان مصرفي لامپ هاي فلورسنت 40،32،20وات مي باشد كه هركدام چك مخصوصي دارند.ازنظربازده نوردرمصرف يكسان نورش 3برابرلامپ معمولي است.دليل رنگي بودن لامپ هاي فلورسنت ،نوع گازتزريقي به لامپ مي باشد.

داخل استارت مهتابي ازتيغه بيمتالي استفاده مي شود.بيمتال دوتيغه فلزي غيرهمجنس است كه درموقع حرارت ازخودعكس العمل نشان مي دهد.همچنيندرداخل استارت مهتابي ازيك خازن براي جلوگيري ازاثرات ناشي ازامواج الكترومغناطيسي درلحظه روشن شدن لامپ ،برروي لوازم صوتي وتصويري مي باشد.

براي نصب مدارواجراي سيم كشي لامپ فلورسنت نيازبه پايه درطرفين،چك واستارت(استارتر)مي باشد.

براي اتصال موازي لامپ هاي فلورسنت :ابتدا بايد سيم فازرابعدازعبور

ازفيوزبه يكي ازكنتاكت كليد وكنتاكت دوم كليد رابه يكي ازكنتاكت چك و

كنتاكت دوم چك رابه ته يكي ازكنتاكت پايه ها و كنتاكت دوم ان پايه رابه يكي ازكنتاكت استارت وكنتاكت دوم استارت رابه يكي ازكنتاكت پايه دوم وسيم نول را به كنتاكت دوم همان پايه وصل نمود.

اتصال متوالي(سري) لامپ هاي فلورسنت: فقطدريك مورد لامپ هاي فلورسنت را مي توان بصورت سري وصل كرد كه دوتا لامپ W20موجود باشد.

نحوه اتصال سري لامپ هاي فلورسنت :(براي اين كارابتداسيمي كه ازكنتاكت چك خارج شده رابه يكي ازكنتاكت يكي از پايه هاي لامپ اول وكنتاكت دوم انرابه يكي ازكنتاكت استارت ان لامپ وكنتاكت دوم استارت رابه يكي ازكنتاكت پايه دوم ان لامپ وكنتاكت دوم ان پايه رابه يكي ازكنتاكت پايه هاي ان و وكنتاكت دوم انرابه يكي ازكنتاكت استارت ان لامپ وكنتاكت دوم استارت رابه يكي ازكنتاكت پايه دوم ان لامپ وسيم نول رابه كنتاكت مانده وصل مي كنيم.)وبااستفاده ازيك چك W40انها راروشن نمود.

درمدار دولامپ فلورسنت بصورت موازي خازن سري شده باچك دوم به منظورجلوگيري ازاثراستروبوسكوپي (سوسوزني) لامپ هاي فلورسنت وهمچنين ازبين بردن خاصيت سلفي چك برمقدارمصرف برق استفاده شده است.

اثراستروبوسكوپي :قطع هاي لحظه اي جريان متناوب به دليل وجود فركانس (بادرنظرگرفتن منحني AC)باعث ايجاد خاصيت سوسوزني درنورلامپ مهتابي مي گردد. بااستفاده ازخازن ،بين قطع انها فاصله مي افتد به عبارت ديگربطورهمزمان قطع نمي شوند ازاين خازن درداخل قابهاي دوتايي سه تايي مهتابي استفاده مي شود ودرجاهايي بكارمي روند كه نوربسياردقيق موردنظرباشد.

تسترچك واستارت مهتابي:درمدارلامپ هاي فلورسنت ممكن است هريك ازچك،استارت،لامپ معيوب شوند كه درنتيجه لامپ روشن نشود.معيوب بودن لامپ رامي توان توسط اهمتريا نگاه كردن به دوطرف ان تشخيص داد.باوصل اهمتربه دوالكترودهرطرف لامپ،عقربه اهمتربايدحركت كند ،درغيراين صورت لامپ معيوب است.همچنين تيره شدن زياد طرفين لامپ نشان ازپايان عمرلامپ مي باشد.

درصورت سالم بودن لامپ براي تعيين سالم يا ناسالم بودن چك واستارت ،تشكيل مداري  بنام تسترچك واستارت مي دهيم.به اين منظوريك لامپ معمولي،هريك ازچك واستارت بطورسري متصل نموده وبه برق وصل

  مي كنيم.   درتسترچك درصورت سالم بودن چك لامپ بانوركم روشن مي شود.ودرصورت معيوب بودن ممكن است اصلاً لامپ روشن نشود يا لامپ بانورطبيعي روشن شود.  

درتستراستارت (استارتر):درصورت سالم بودن استارت لامپ بصورت چشمك زن روشن مي شود.ودرصورت معيوب بودن، يالامپ روشن نمي شود ويا بطور پيوسته روشن مي شود.

كنتوردوتعرفه :درمواقعي ازشب وروزكه مصرف انرژي الكتريكي زياد است احتمال بوجود امدن اشكال درسيستم هاي توليدوانتقال برق مي شود براي جلوگيري ازاين احتمال وتشويق مشتركين به مصرف كم انرژي الكتريكي ازكنتورهاي دوتعرفه استفاده مي شود.

*كنتوردوتعرفه:مجهزبه دودستگاه شمارنده (نمراتور)بوده كه شماره دوم ان درساعات خاص (پيك مصرف)كه هزينه ان ساعتها گرانتردرنظر گرفته شده است،وارد مدارمي شود.مشترك مي تواند با كم كردن مصرف درساعات مذكورميزان پرداخت هزينه مصرف راكم كند.

*مدارمكالمه:اجزاي مدارمكالمه عبارتنداز1-ميكروفن(دهني)دستگاهي است كه نوسانات صوتي رابه نوسانات الكتريكي تبديل مي كند.2-گوشي(بلندگو) دستگاهي است كه نوسانات الكتريكي رابه نوسانات صوتي تبديل مي كند.3-منبع تغذيه: منبع تغذيه مدارمكالمه حتماً بايدازنوع DC (مستقيم،دائم)باشد.مقدارولتاژطبق دستورمعمولاً12ولت DCمي باشد.

تشكيل مدارمكالمه:جهت تشكيل مدارمكالمه درطرفين يك گوشي ويك دهنه نيازاست.ساده ترين مدارمكالمه مداريست كه گوشي ودهنه وطرفين باهم سري شده انها با يكديگرموازي مي شوند.وبه منبع ولتاژوصل مي شوند.

*ديمر:دستگاهي است(نوعي مقاومت متغير)كه توسط ان نورلامپ هارا مورد كنترل قرارمي دهندولامپ توسط ولوم تغيير مي كند.

*چگونگي توليد جريان مستقيم(DC): جريان مستقيم را مي توان توسط مولدهاي جريان مستقيم توليد نموده همچنين بااستفاده ازاجزائي درمدارمي توان جريان متناوب رابه جريان مستقيم تبديل كرد.اصلي ترين عنصر تبديل كننده جريان متناوب رابه جريان مستقيم ديود نام دارد.ديود يك عنصرالكترونيكي است كه مانند يك كليد يك طرفه عمل مي كند.در مدارات يكسوسازي علاوه برديودازخازن جهت فيلترنمودن (صاف نمودن)منحني يكسو شده استفاده مي شود(همچنين ازترانسفورماتورجهت كم كردن جريان متناوب استفاده مي شود).

مداريكسوسازي نيم موج:دريكسوسازي نيم موج تنها ازيك ديود استفاده مي شود درنتيجه فقط نصف موج مي گردد.(قسمت مثبت موج عبورمي كند ولي ازعبورقسمت منفي جلوگيري مي شود.)

كيفيت اين يكسو سازي بسيارپايين است.

يكسوسازي تمام موج:مداريكسوسازي تمام موج رابه دوصورت مي توان تشكيل داد كه هردوصورت تمام موج يك سوشونده وقابل بهره برداري است.1- مداريكسوسازي باترانس3~(سروترانس،سروسط يا سنترتب) دراين روش براي ترانس هايي كه دوخروجي يكسان دارنداستفاده مي شود.دراين نوع يكسوسازي ازدوديود استفاده مي شود.خازن موجودبه عنوان فيلتر مي باشد. ،

كنتوردوتعرفه :درمواقعي ازشب وروزكه مصرف انرژي الكتريكي زياد است احتمال بوجود امدن اشكال درسيستم هاي توليدوانتقال برق مي شود براي جلوگيري ازاين احتمال وتشويق مشتركين به مصرف كم انرژي الكتريكي ازكنتورهاي دوتعرفه استفاده مي شود.

*كنتوردوتعرفه:مجهزبه دودستگاه شمارنده (نمراتور)بوده كه شماره دوم ان درساعات خاص (پيك مصرف)كه هزينه ان ساعتها گرانتردرنظر گرفته شده است،وارد مدارمي شود.مشترك مي تواند با كم كردن مصرف درساعات مذكورميزان پرداخت هزينه مصرف راكم كند.

*مدارمكالمه:اجزاي مدارمكالمه عبارتنداز1-ميكروفن(دهني)دستگاهي است كه نوسانات صوتي رابه نوسانات الكتريكي تبديل مي كند.2-گوشي(بلندگو) دستگاهي است كه نوسانات الكتريكي رابه نوسانات صوتي تبديل مي كند.3-منبع تغذيه: منبع تغذيه مدارمكالمه حتماً بايدازنوع DC (مستقيم،دائم)باشد.مقدارولتاژطبق دستورمعمولاً12ولت DCمي باشد.

تشكيل مدارمكالمه:جهت تشكيل مدارمكالمه درطرفين يك گوشي ويك دهنه نيازاست.ساده ترين مدارمكالمه مداريست كه گوشي ودهنه وطرفين باهم سري شده انها با يكديگرموازي مي شوند.وبه منبع ولتاژوصل مي شوند.

*ديمر:دستگاهي است(نوعي مقاومت متغير)كه توسط ان نورلامپ هارا مورد كنترل قرارمي دهندولامپ توسط ولوم تغيير مي كند.

*چگونگي توليد جريان مستقيم(DC): جريان مستقيم را مي توان توسط مولدهاي جريان مستقيم توليد نموده همچنين بااستفاده ازاجزائي درمدارمي توان جريان متناوب رابه جريان مستقيم تبديل كرد.اصلي ترين عنصر تبديل كننده جريان متناوب رابه جريان مستقيم ديود نام دارد.ديود يك عنصرالكترونيكي است كه مانند يك كليد يك طرفه عمل مي كند.در مدارات يكسوسازي علاوه برديودازخازن جهت فيلترنمودن (صاف نمودن)منحني يكسو شده استفاده مي شود(همچنين ازترانسفورماتورجهت كم كردن جريان متناوب استفاده مي شود).

مداريكسوسازي نيم موج:دريكسوسازي نيم موج تنها ازيك ديود استفاده مي شود درنتيجه فقط نصف موج مي گردد.(قسمت مثبت موج عبورمي كند ولي ازعبورقسمت منفي جلوگيري مي شود.)

كيفيت اين يكسو سازي بسيارپايين است.

يكسوسازي تمام موج:مداريكسوسازي تمام موج رابه دوصورت مي توان تشكيل داد كه هردوصورت تمام موج يك سوشونده وقابل بهره برداري است.1- مداريكسوسازي باترانس3~(سروترانس،سروسط يا سنترتب) دراين روش براي ترانس هايي كه دوخروجي يكسان دارنداستفاده مي شود.دراين نوع يكسوسازي ازدوديود استفاده مي شود.خازن موجودبه عنوان فيلتر مي باشد.

برق ساختمان درجه 2