گاز مصرفي وسائل گاز سوز از دو منبع تأمين مي شود .

الف- گاز مايع - گاز قابل اشتعال را با فشار بداخل كپسول هدايت مي كنند ودر اثر اين فشار و كاهش حرارت، گاز به حالت مايع در مي آيد. تقريبا" نيمي از كپسول را گاز مايع اشغال نموده و نيم ديگر بصورت گاز مي باشد. هنگامي كه شير گاز كپسول را باز مي كنيد گاز از روي سطح مايع خارج مي شود و بتدريج مايع داخل كپسول تبديل به گاز مي گردد.

ب- گاز طبيعي - كه همان گاز موجود در شبكه گاز رساني شهري است.اين گاز مخلوطي است از گازهاي هيدروكربن وغير هيدروكربن كه بطور طبيعي بوجود آمده واغلب همراه با نفت در خلل و فرج لايه هاي زير زميني يافت مي شود . گازهاي تشكيل دهنده گاز طبيعي عبارتند از حدود 86 در صد متان 10 در صد اتان و بقيه آن گازهاي ديگر . گاز بدست آمده از چاه را پس از عملياتي كه روي آن انجام مي دهند به داخل لوله ها پمپاژ مي كنند.

وسايلي كه با گاز مايع يا گاز طبيعي كار مي كنند تفاوت چنداني با هم ندارند. تنها تفاوت آن ها در نازل (اوريفيس ) و يا به گفته تعميركاران ژيگلور مي باشد.

اوريفيس چيست ؟

نازل را مي توان آخرين قطعه متصله از مسير هدايت گاز از كپسول يا شبكه تا محل سوخت دانست.جنس نازل معمولا" از آلياژ برنج است كه سوراخ ريزي با قطر استاندارد براي وسيله مورد نظر در آن ايجاد شده است . نازل بعد از شير كنترل ها قرار مي گيرد و گاز را به داخل محفظه مخلوط گاز و هوا تزريق مي كند . اندازه قطر سوراخ نازل ها با توجه به چگالي گاز منطقه و نوع وسيله گاز سوز (از نظر مقدار مصرف) تعيين مي گردد.

چون فشار گاز طبيعي (گازشبكه ) نسبت به فشار گاز كپسول هاي محتوي گاز مايع كمتر است لذا قطر سوراخ نازل را بيشتر مي گيرند.لازم به تذكر است كه در هنگام تبديل وسيله گاز سوزي كه با گاز كپسول كار مي كرده به گاز شهري بايد سوراخ نازل را با مته گشادتر كرد و يا بايد نازل ها را با نازل هاي مخصوص گاز شهري تعويض نمود. چنانچه اوريفيس دستگاه قابل تنظيم باشد مهره اوريفيس را بايد آنقدر باز نمود تا شعله مناسبي ايجاد گردد.تقريبا"سوراخ نازل هاي گاز شهري نسبت به گاز مايع حدود 7 /1 تا 2 برابر بزرگتر است.

رگولاتور چيست ؟

رگولاتور كه بر روي قسمت خروجي شير كپسول هاي گاز قرار مي گيرد وظيفه دارد كه خروج گاز از كپسول را بطور يكنواخت و با فشاري يكسان تنظيم نمايد. فشار گاز كپسولي كه تازه مورد استفاده قرار مي گيرد با فشار گاز كپسولي كه چندي است از آن استفاده مي شود يكسان نيست ورگولاتور مي تواند اين فشار را تعديل نمايد. شكل ظاهري رگولاتور ها تفاوت دارد اما اصول كارشان يكسان است . اين وسيله به كمك يك صفحه لاستيكي (ديافراگم) كه در پشت آن يك فنر قرار دارد و يك پيچ كنترل در پشت فنر ، دائما" فشار گاز خروجي را كنترل مي كند بر روي بعضي از رگولاتور هاي فشار قوي كه قابل تنظيم هستند فشار سنج نيز نصب شده است .تا فشار موجود قابل مشاهده باشد. در شكل زير چند نمونه رگولاتور را ملاحظه مي كنيد.

پایان

به دليل اهميتي که ترموکوپل در وسايل گاز سوز دارد در اين صفحه به ساختمان و اساس کار آن مي پردازيم. 

هر گاه دو فلز غير هم جنس از يک طرف به هم متصل باشند و قسمت اتصال را حرارت بدهيم در دو سر آزاد طرف ديگر آن ها برق بوجود مي آيد. البته برقي که به اين صورت توليد مي شود بسيار کم است .در هر صورت ترموکوپل يک مولد جريان الکتريکي است . از اين خاصيت ترموکوپل و برق توليدي آن در شير کنترل هاي (کاربراتور هاي ) وسايل گاز سوز استفاده مي شود .

تذکر :يکي ديگر از موارد استفاده ترموکوپل اندازه گيري درجه حرارت کوره ها مي باشد. (مثلا" اگر محل اتصال دو فلز آهن وکنستانتان را حرارت دهيم به ازاء هر 100 درجه حرارت، 5 ميلي ولت برق توليد مي شود . که اين جريان توليدي به وسيله دستگاه هاي اندازه گير نظير گالوانومتر قابل اندازه گيري است.

در شير کنترل ها - محل اتصال دو فلز ترموکوپل توسط شمعک (پيلوت) گرم مي شود .انتهاي ديگر ترموکوپل به بوبيني متصل مي شود. برق توليدي ، باعث ميدان مغناطيسي در بوبين شده و هسته بوبين را هميشه به حالت جذب (بطرف داخل بوبين) نگه مي دارد.در سر طرفي از هسته بوبين که آزاد است واشر ظريفي نصب شده است.در صورتي که به هر دليل شعله خاموش يا قطع گردد جريان ترموالکتريک ايجاد شده توسط ترموکوپل قطع شده ،بوبين خاصيت مغناطيسي خود را از دست داده و فنري که پشت هسته بوبين قرار دارد آن را به بيرون رانده و واشر آن مسير اصلي گاز را مي بندد.و به همين دليل است که در هنگام روشن کردن وسايل گاز سوز ترموکوپل دار حدود 20 ثانيه بايد دگمه آن را نگه داشت تا ترموکوپل گرم و برق توليدي ، هسته (سوپاپ) بوبين را در حالت جذب نگه دارد و مسير گاز باز شود.

ترموکوپل وسيله اي بسيار ضروري از نظر ايمني وسايل گاز سوز مي باشد زيرا در صورتي که مثلا" گاز شبکه قطع شود و مجددا" بر گشت داشته باشد از تجمع گاز و خطر آتش سوزي و انفجار جلوگيري مي کند همچنين در مورد اجاق گاز هايي که مجهز به ترموکوپل هستند بايد گفت در صورت سر رفتن غذا و خاموش شدن شعله جريان گاز قطع مي گردد و خطر انتشار گاز وجود ندارد. (در شکل زير يک ترموکوپل و دو نمونه بوبين نشان داده شده است.).

آزمايش سالم بودن ترموکوپل و بوبين-

تقريبا" با نگاه کردن به شکل ظاهري ترموکوپل مي توان سالم بودن ويا خرابي آن را تشخيص داد. اگر محل اتصال دو فلز سوخته شده باشد ودر حقيقت اتصال از هم جدا شده باشد به احتمال زياد ترموکوپل خراب است در انتهاي ديگر ترموکوپل که به بوبين متصل مي شود دو فلز دروني و بيروني ترموکوپل به وسيله واشر عايقي از هم جدا شده ،در صورتي که سر فلز دروني کنده شده ويا واشر خراب شده باشد دليل بر خرابي ترموکوپل مي باشد.

ترموکوپل را مي توان به همراه يک بوبين سالم تست نمود با توجه به شکل اگر انتهاي ترموکوپل را به بوبين متصل نموده وسر ترموکوپل را حرارت دهيم (محلي که در شکل با پيکان قرمز نشان داده شده است.) و هسته بوبين را با انگشت به داخل فشار دهيم (محلي که با پيکان سبز نشان داده شده ) و حدود 20 تا 30 ثانيه نگه داريم. اگر پس از رها کردن ، هسته به جاي اول خود بر نگشته و در حال جذب بماند ترموکوپل سالم،ودر غير اين صورت معيوب است.

تذکر مهم- با توجه به شکل چون يک سر سيم بوبين به بدنه آن متصل است و همينطور بدنه بيروني ترموکوپل يکي از سيم هاي هادي جريان محسوب مي شود ، لذا بايد توسط يک سيم رابط هادي قسمت بيروني ترموکوپل را به بدنه بيروني بوبين متصل نموده تا آزمايش فوق درست بوده و جواب دهد.(در شکل اين سيم با رنگ آبي مشخص شده است.)

ساده ترين راه تست ترموکوپل آن است که سر آن را حدود 20 الي 30 ثانيه حرارت داده و بلافاصله انتهاي آن را توسط دو سيم رابط به بلندگوي کوچکي متصل نماييم در صورت سالم بودن ترموکوپل صداي (تق)ضعيفي از بلند گو شنيده مي شود که نشانه وجود جريان الکتريکي ميباشد.

بوبين را مي توان به همراه يک ترموکوپل سالم آزمايش کرد (طبق آزمايش ترموکوپل به همراه بوبين که شرح داده شد.). همچنين اگر بوبين را به يک باتري کوچک 5/1 ولتي وصل نموده و هسته آن را با انگشت بداخل فشار دهيم اگر پس از بر داشتن انگشت به همان حال ماند بوبين سالم است. پايان

 ساختمان آبگرمکن:

الف-ژاکت:رويه يا کاور از جنس ورق آهن ساخته شده که بخاطر زيبايي و دوام بيشتر آن را لعاب مي رهند.

ب-پايه:يا شاسي که اجزاء آبگرمکن روي آن سوار مي شود.

ج- مخزن آب:محفظه بين دو استوانه داخل هم را مخزن تشکيل مي دهد.که از ورق آهن گالوانيزه يا سياه به ضخامت 3تا 4 ميليمتر ساخته مي شود .چنانچه از ورق سياه باشد داخل آن را لعاب مي دهند تا عمر آن در مقابل زنگ زدن بيشتر گردد.

د-دودکش:استوانه دو سر آزاد داخلي را دودکش نامند که يک سر آن روي اطاق احتراق و سر ديگر به دودکش ساختمان که به فضاي آزاد منتهي مي گردد.

ه- اطاق احتراق:محفظه تشکبل شعله که از مشعل (اجاق)و اتصالات تشکيل مي شود.

و-محل نصب کنترل:در روي ژاکت يک سوراخ و مقابل آن روي مخزن بوشني تعبيه شده که  بالب ترموستات (که دماي آب را کنترل مي کند) در آن قرار مي گيرد.

ز- کاربراتور گازي : براي کنترل سوخت که بايد از ترموستات يا آکواستات فرمان بگيرد و همچنين روشن بودن دائم شمعک (پيلوت)دستگاهي مورد نياز است که کاربراتور ناميده مي شود.(درشکل نقشه انفجاري يک نمونه کاربراتور ديده مي شود.)

ح-ترموستات:کنترل سوخت و زمان روشن و خاموش بودن آبگرمکن را بر عهده دارد.

ط-بوشن هاي ورود و خروج آب:براي ورود آب سرد از پايين ترين قسمت آبگرمکن وخروج آب گرم از بالاترين قسمت آبگرمکن و براي نصب شير اطمينان و همچنين براي نصب شير تخليه در روي مخزن آب بوشن هايي تعبيه شده است.

سرويس و نگهداري آبگرمکن گازي -

قبل از اقدام به هر نوع سرويس آبگرمکن ها لازم است ابتدا شير گاز اصلي ورود به آبگرمکن بسته شود تا آبگرمکن خاموش گردد وپس از مدتي که سرد شد به سرويس آن مي پردازيم.

مراحل باز کردن اجاق- با توجه به شکل ها و ترتيب شماره ي آن ها، اجاق را باز کنيد.

بعد از باز کردن اجاق و متعلقات آن،

الف-در صورتي که اجاق کثيف و سوراخ هاي خروج گاز مسدود گشته اند،آن را با فرچه پاک کرده و توسط فشار آب شستشو دهيد.

ب-اگر شعله پيلوت کوتاه بوده ،با باز کردن در پوش زير پيلوت طبق شکل 6و7با استفاده از پيچ گوشتي ،پيچ تنظيم شعله را کمي شل نماييد. تذکر :مقدار باز کردن پيچ تنظيم پيلوت نبايد از 1/4 دور بيشتر باشد چون شعله دودزا مي شود.

ج- قطعات باز شده را عکس حالت باز کردن ببنديد و آبگرمکن را روشن نماييد کليه اتصالات را با کف صابون تست نماييد و در صورت تشکيل حباب فورا" شير اصلي را ببنديد و رفع عيب نماييد.

شير اطمينان و روش تست آن - شير اطمينان يا شير رها کننده بطور اتوماتيک وظيفه دارد در برابر فشار يا درجه حرارت يا هر دوي آن ها آبگرمکن را کنترل نموده تا از ترکيدن و انفجار آبگرمکن جلوگيري نمايد.اين شيرها از يک طرف به مخزن آبگرمکن متصل شده و از طرف ديگر به لوله اي که سر آن آزاد است راه دارد (لوله سر ريز). براي تست کردن شير اطمينان بايد اهرم شير را کمي بالا کشيده در صورتي که از لوله سر ريز مقداري آب خارج شود و بعد از آزاد کردن اهرم آب قطع گرديد،دليل بر صحت کار شير مي باشد.(در شکل زير يک شير اطمينان اتوماتيک حرارتي و فشاري نشان داده شده است.).

پايان

●سرويس و تعمير اجاق گاز Cooker

ساختمان و اجزاء بخاري گازسوز:

بخاري هاي گازسوز در انواع طرح ها و با باز دهي حرارتي گوناگون توليد مي شوند.ولي طرز كار و ساختمان همگي آن ها يكسان و به شرح زير است.

1-بدنه اصلي كه از ورق فولاد تهيه مي شود و سطح آن را لعاب كاري يا رنگ و يا با رنگ كاري به روش استاتيك پوشش مي دهند.

2- كوره (محفظه احتراق ) كه از ورق فولاد تهيه شده و براي جلوگيري از زنگ زدگي و ايجاد حرارت مطبوع و دوام بيشتر آن را لعاب كاري ميكنند.

3- مشعل (اجاق ) معمولا"از فولاد ضد زنگ تهيه مي شود.

4- مجموعه{ پيلوت (شمعك )،ترموكوپل و فندك }  الف- پيلوت يا شمعك كه كلاهك آن گاز را در سه جهت هدايت مي كند (جرقه زن - مشعل اصلي- ترموكوپل ) در انتهاي ديگر آن نازل گاز قابل تنظيم قرار دارد.  ب- ترموكوپل كه وظيفه قطع گاز را در مواقع ضروري بر عهده دارد و در قسمت ترموكوپل از فهرست وسايل گازسوز كاملا" توضيح داده شده است.   ج- جرقه زن كه الكتريسته حاصل از پيزو الكتريك داخل شير كنترل را به جرقه مبدل مي سازد. (شكل زير).

5- شير كنترل (كاربراتور ) كه وظيفه كنترل سوخت و روشن بودن دائم شمعك را بعهده دارد و شامل قسمت هاي اصلي زير است :

الف- واحد نظارت بر شعله يعني مكانيزم ترموكوپل   ب- كنترل كننده عبور جريان گاز   ج- فيلتر   د- تنظيم كننده هاي عبور جريان گاز به مشعل اصلي   ه- جرقه زن (شكل زير).

6- لوله هاي رابط از جنس آلومينيوم يا مس واز نوع نيمه سخت بوده و گاز را از شير كنترل به مشعل اصلي و پيلوت مي رسانند.

7- شيشه كه براي زيبايي و مشاهده ي شعله بخاري و از جنس سكوريت مي باشد.

8- سپر هاي كنترل و توزيع حرارت و دودكش.

در ادامه نقشه انفجاري دو نوع شير كنترل بخاري گازسوز و اسم قطعات آن را ملاحظه مي نماييد.

1- فنر تخت نگهدارنده دكمه فرمان 

2- واشر روي فنر بالا نگهدارنده محور

3- فنر استوانه اي محور

4- اورينگ محور

5- محور

6- بدنه

7- واشر روي فنر صفحه تنظيم گاز

8- فنرصفحه تنظيم گاز

9- واشر زير فنر صفحه تنظيم گاز

10- پولك صفحه تنظيم گاز

11- اورينگ كف جايگاه بوبين

12- پنج گوش

13- پين محور

14- چكش جرقه زن

15- در پوش جرقه زن

16- اهرم جرقه زن

17- فنر مخروطي روي اهرم جرقه زن

18- دگمه فرمان

19- واشر فلزي هسته جرقه زن

20- فنر استوانه اي جرقه زن

21- كاور (قالپاق)

22- جايگاه بوبين

23- پيچ نگهدارنه بوبين (مهره)

24- مهره اتصال دهنده لوله پيلوت

25- پيچ تنظيم مينيمم

26- اورينگ پيچ فيلتر

27- پيچ فيلتر گاز پيلوت

28- پيچ تنظيم ماكزيمم

29- اورينگ پيچ تنظيم ماكزيمم

30- اورينگ پيچ مينيمم

31- مهره اتصال دهنده لوله خروجي

32- نگهدارنده لوله مسي پيلوت

33- نگهدارنده لوله خروجي اصلي

34- بوبين

35- كاشي جرقه زن

36- فيلتر پيلوت

37- خار ايمني ميله دكمه فرمان

38- پيچ اتصال بدنه و جايگاه بوبين

39- پيچ اتصال سمت خروجي بدنه

40- پيچ اتصال پيلت تنظيم كورس

توصيه هاي ايمني در مورد نصب بخاري گاز سوز :

1- قبل از نصب و روشن كردن بخاري اطمينان حاصل كنيد كه لوله دودكش كاملا" تميز و عاري از هر گونه گرفتگي باشد.مكش دودكش را به روش زير مي توان كنترل نمود.شعله كبريتي را نزديك دهانه دودكش بگيريد اگر شعله به طرف دودكش متمايل شود نشانه اين است كه دودكش باز بوده واز قدرت كشش خوبي بر خوردار مي باشد.

2- پس از نصب و بر قراري جريان گاز بايد كليه اتصالات را با كف صابون آزمايش و نشت يابي نمود.

3- در صورت استفاده از كپسول حد اقل فاصله يك متري را بين كپسول و بخاري رعايت نموده واز خوابيدن كپسول جدا" خودداري نماييد.

4- قطر دودكش داخل ديوار نبايستي كمتر از قطر دودكش بخاري باشد.

5- وسايل گازسوز براي سوختن نياز به اكسيژن كافي دارند،لذا از كيپ بستن درب و پنجره هاي اتاق خود داري نماييد.

6- لازم است بين سيستم لوله كشي ساختمان و بخاري گازسوز يك شير قطع و وصل توپكي نصب گردد تا در صورت نياز بتوان جريان گاز رافورا" قطع نمود.

7-هر چند ماه يك بار كليه اتصالات را از نظر نشت گاز با كف صابون آزمايش كنيد.

8- حد اقل فاصله بخاري از ديوار بايد 30 سانتيمتر باشد.

9- از پاشيدن آب به روي شيشه و بدنه بخاري جدا" خودداري نماييد.

10- بخاري را در محل مناسب نصب نماييد تا در مقابل جريان شديد هوا نباشد.

11- هر گز از بخاري،بدون دودكش استفاده ننماييد.

12- جهت اتصال بخاري به سيستم لوله كشي گاز از لوله مسي و آلومينيوم (از نوع نيمه سخت) و يا شيلنگ مخصوص گاز استفاده كنيد.

13- حد اكثر طول شيلنگ از 5/1 متر و طول لوله مسي از 2 متر نبايد بيشتر گردد.

14- عبور شيلنگ گاز از داخل ديوار ،سقف و كف اتاق غير مجاز است.

15- بهتر است از حد اقل تعداد زانويي و لوله در نصب استفاده شود .

16- در انتهاي دودكش بايد كلاهكي قرار داده شود كه باد گازهاي حاصل از احتراق را به داخل بخاري بر گشت ندهد.

17- انتهاي لوله دودكش از بلند ترين نقطعه ساختمان در پشت بام بايد حدود 60 سانتيمتر بلندتر باشد.

18- قبل از روشن كردن بخاري دقت نماييد تا اطراف و در نزديكي بخاري هيچگونه اشياء قابل اشتعال وجود نداشته باشد.

19- دقت كنيد مكان قرار گرفتن بخاري مسطح بوده و بخاري كاملا" تراز باشد.

20- جهت حفظ طول عمر شيشه بخاري ، شعله را به آرامي و بتدريج كم و زياد كنيد.

21- اگر براي سوخت بخاري از كپسول گاز مايع استفاده مي نماييد ، كپسول بايد مجهز به رگلاتور استاندارد شده فشار ضعيف باشد . و نازل (ژيگلور ) مشعل اصلي ويژه گاز كپسول بوده و شعله پيلوت تنظيم گردد.

22- در صورت قطع ناگهاني جريان گاز و خاموش شدن بخاري حدود 10 دقيقه صبر نماييد و مجددا" بخاري را روشن كنيد اگر موفق به روشن كردن شمعك با جرقه زن نشديد مي توانيد دريچه كوچك منبع حرارتي را باز نماييد و با استفاده از كبريت يا فندك الكتريكي دستي ، شمعك را روشن كنيد.

عيب يابي و تعمير بخاري گازسوز:

عيب1- پس از روشن كردن بخاري بوي گاز هاي حاصل از احتراق به مشام مي رسد.

علت1- مجراي دودكش مسدود شده است.

رفع عيب 1- مسير دودكش را كنترل وشي مسدود كننده را بر طرف نماييد.

عيب2- پس از روشن كردن بخاري بوي گاز هاي حاصل از احتراق به مشام مي رسد.

علت2- قطر دودكش ساختمان كمتر از قطر دودكش بخاري است.

رفع عيب2- از دودكش با قطر مناسب استفاده كنيد.

عيب 3- پس از روشن كردن بخاري بوي گاز هاي حاصل از احتراق به مشام مي رسد.

علت3- دودكش بدون كلاهك مي باشد.

رفع عيب 3- براي جلوگيري از وارد شدن گازهاي حاصل از احتراق به داخل بخاري در اثر وزش باد از كلاهك مناسب استفاده نماييد.

عيب4- پس از روشن كردن بخاري بوي گاز هاي حاصل از احتراق به مشام مي رسد.

علت4- دودكش روي پشت بام به اندازه كافي ارتفاع ندارد

رفع عيب 4- حد اقل ارتفاع دودكش از بلندترين نقطه روي پشت بام بايد 60 سانتيمتر باشد.

عيب 5- پس از روشن كردن بخاري بوي گاز هاي حاصل از احتراق به مشام مي رسد.

علت5- بخاري فاقد شيشه مي باشد.

رفع عيب 5- در صورتي كه شيشه هاي بخاري شكسته و فاقد شيشه باشد بويژه در هنگام باز و بست درب اتاق شعله به بيرون از محفظه احتراق كشيده شده و گاز حاصل در فضا پخش مي شود.شيشه يا شيشه هاي محفظه احتراق را نصب نماييد.

عيب 6- پس از روشن كردن بخاري بوي گاز هاي حاصل از احتراق به مشام مي رسد.

علت6- باز بودن دريچه روشن كردن پيلوت با كبريت.

رفع عيب 6- اين عيب به ندرت اتفاق مي افتد كه مجموعه (پيلوت،جرقه زن و ترموكوپل) از جاي خود خارج شده و يا در جاي مناسب تعبيه نشده و گازهاي حاصل از سوخت پيلوت از دريچه روشن كردن پيلوت با كبريت به بيرون از محفظه احتراق هدايت مي شود اين قسمت را بر رسي ورفع عيب نموده و دريچه مذكور را ببنديد.

عيب7- پس از روشن كردن بخاري بوي گاز هاي حاصل از احتراق به مشام مي رسد.

علت7- خرابي محفظه احتراق

رفع عيب 7- خيلي به ندرت اتفاق مي افتد كه محفظه احتراق (كوره)درست جوشكاري نشده و يا درزجوش ها از هم جدا شده و يا در اثر پوسيدگي و سوراخ شدن ،گازهاي سوخته به بيرون نشت كند .در صورت مشاهده چنين عيبي كوره را تعمير يا تعويض نماييد.

عيب8- پس از نصب بخاري و باز كردن شير اصلي گاز بوي گاز خام به مشام مي رسد.

علت 8- نشت گاز از دو سر شيلنگ يا لوله مسي رابط بين شير اصلي و شير كنترل بخاري.

رفع عيب 8- با كف صابون محل اتصال شيلنگ يا لوله به شير اصلي و شير كنترل بخاري را آزمايش و در صورت نشت گاز محل مورد نظر را رفع عيب نماييد.

عيب9- پس از روشن كردن بخاري بوي گاز خام به مشام مي رسد .

علت 9- نشت از قسمت هاي شير كنترل است.

رفع عيب 9- كاور يا قالپاق شير كنترل را بر داريد.(كاور ها يا با فشار جازده شده اند و يا به كمك يك پيچ به بدنه شير متصل شده اند.) بعد با كف صابون سطح شير كنترل و در حقيقت اطراف پيچ هاي تنظيم ماكزيمم،مينيمم و محور را پوشانيده دقت كنيد كه در كدام قسمت حباب تشكيل شده و نشتي دارد. سپس( با توجه به شكل انفجاري شير كنترل و قطعات آن ) پيچ مربوطه را باز كرده و واشر اورينگي آن را تعويض نماييد.

عيب 10- پس از روشن كردن بخاري بوي گاز خام به مشام مي رسد .

علت 10- نشت گاز از اتصالات لوله هاي رابط بين شير كنترل و مشعل يا پيلوت .

رفع عيب 10 - به ندرت اتفاق مي افتد كه اتصالات لوله هاي متصل به شير كنترل شل بوده و باعث نشتي گاز گردد.اين قسمت را با كف صابون آزمايش و رفع عيب نماييد.

عيب 11- با چرخاندن دگمه فرمان از حالت پيلوت به شعله اصلي مشعل روشن نشده و گاز زيادي به اطراف پراكنده مي شود.

علت 11- انسداد مجراي ورودي مشعل توسط شي خارجي

رفع عيب 11- قبل از هر اقدامي ابتدا شير اصلي را ببنديد و مجراي ورودي مشعل را باز رسي كنيد در صورتي كه چيزي درون آن بود خارج نماييد.

عيب 12- با چرخاندن دگمه فرمان از حالت پيلوت به شعله اصلي مشعل روشن نشده و گاز زيادي به اطراف پراكنده مي شود.

علت 12- انحراف نازل (ژيگلور) گاز از جاي خود.

رفع عيب 12- در صورتيكه نازل گاز در اثر ضربه و يا شل شدن پيچ هاي آن از جاي خود منحرف شده باشد گاز به داخل مشعل تزريق نمي شود . ژيگلور و قطعات متصل به آن را در جاي خود قرار داده و تنظيم نماييد.

عيب 13- از بخاري روشن و در حال كار بوي گاز خام به مشام مي رسد.

علت 13 - خاموشي يكي از شعله هاي پيلوت

رفع عيب 13- در صورت تنظيم نبودن شعله پيلوت احتمال خاموشي يكي از شعله ها هست.واين امر باعث بوي گاز مي شود .طول و اندازه شعله پيلوت را تنظيم نماييد.براي اين كار پيچ پشت پيلوت را باز نموده با پيچ گوشتي پيچ تنظيم شعله پيلوت را در حالي كه شعله آن را مشاهده مي كنيد. تنظيم نماييد.

عيب 14- بخاري شعله مناسبي ندارد و بوي گاز خام استشمام مي شود.

علت 14- انسداد سوراخ هاي مشعل

رفع عيب 14- كثيفي بيش از حد مشعل و انسداد سوراخ هاي آن جلوي عبور مخلوط هوا و گاز را گرفته عيب مذكور رخ مي دهد. مشعل را از جاي خود خارج نموده با برس و يا با فشار باد آن را تميز نماييد.

عيب 15- گاهي اوقات بخاري خود به خود خاموش مي شود .

علت 15- تنظيم نبودن شعله شمعك و عدم گرم شدن ترموكوپل

رفع عيب 15- در صورتي كه سر ترموكوپل درست در شعله شمعك قرار نگرفته باشد الكتريسته توليد شده توسط آن به حدي نيست كه بتواند هسته بوبين را در حالت جذب نگه دارد . بنابراين فنر بوبين هسته را به بيرون رانده و مسير گاز را مسدود مي كند . محل قرار گرفتن ترموكوپل را باز رسي و رفع عيب نماييد. همچنين در صورتي كه شعله شمعك پايين تر از سر ترموكوپل و يا بالاتر از آن قرار گرفته آن را مطابق آنچه در رفع عيب 13 گفته شد تنظيم نماييد.

عيب 16- در هنگام روشن كردن بخاري با رها كردن دگمه فرمان به منظور روشن ماندن شمعك ، گاز قطع و شمعك خاموش مي شود.

علت 16- خرابي ترموكوپل

رفع عيب 16- ترموكوپل را مطابق آنچه در مبحث ترموكوپل از فهرست لوازم گازسوز گفته شد آزمايش كنيد ودر صورت معيوب بودن آن را تعويض نماييد.

عيب 17- در هنگام روشن كردن بخاري با رها كردن دگمه فرمان به منظور روشن ماندن شمعك ، گاز قطع و شمعك خاموش مي شود.

علت 17- خرابي بوبين

رفع عيب 17- در صورتي كه ترموكوپل سالم باشد . عيب از بوبين مي باشد مطابق آنچه در مبحث ترموكوپل و بوبين از فهرست لوازم گازسوز گفته شده بوبين را آزمايش كنيد ودر صورت معيوب بودن آن را تعويض نماييد.

عيب 18- با وجود فشار گاز مناسب در شبكه لوله كشي ، شعله پيلوت كوتاه است و تنظيم نمي شود.

علت 18- كثيفي بيش از حد فيلتر

رفع عيب 18- كاور شير كنترل را بر داشته با توجه به شكل گسترده شير كنترل، فيلتر مربوطه را تعويض نماييد. پايان

در آبگرمكن هاي نفتي ،نفت منبع پس از عبور از كاربراتور بوسيله لوله هاي رابط به اجاق (محفظه احتراق ) مي رسد و در آنجا در مجاورت هوايي كه از روزنه هاي اجاق وارد مي شود ، مشتعل شده و ايجاد حرارت مي كند.

ساختمان و اجزاء آبگرمكن نفتي :

1- ژاكت يا بدنه خارجي كه از ورق آهن سياه كه به شكل استوانه يا مكعب كه در وسط آن محلي براي عبور دودكش تعبيه گرديده ، ساخته شده است. روي ژاكت سوراخ هايي جهت نصب اتصالات و لوله ها و كنترل ها و در يچه بازديد جهت دسترسي به اتاقك احتراق پيش بيني شده است. ژاكت را به منظور زيبايي و جلوگيري از زنگ زدن به روش هاي گوناگون رنگ آميزي مي كنند.

2- كف آبگرمكن شامل صفحه و پايه مدور نگهدارنده است كه از ورق آهن فرم داده شده ساخته شده است. روي پايه ،ژاكت ،مخزن آبگرمكن،اتاقك احتراق نصب مي شود.

3- مخزن اصلي كه از ورق گالوانيزه به ضخامت 3 تا 4 ميليمتر كه بصورت استوانه اي شكل با قاعده هاي محدب فوقاني و مقعر تحتاني ساخته مي شود. در وسط مخزن جاي دودكش تعبيه شده است.روي بدنه مخزن بوش هايي در قسمت پايين جهت ورود و خروج و تخليه آب و جاي بالب ترموستات ودر بالا جهت خروج آبگرم و شير اطمينان جوشكاري شده است. مخزن بوسيله پايه استوانه اي شكل روي كف آبگرمكن قرار مي گيرد

4- كاربراتور جهت تنظيم سوخت.

5- ترموستات: كنترل زماني جهت تنظيم درجه حرارت آب مخزن و فرمان به كاربراتور به منظور تنظيم سوخت.

6- اتاقك احتراق كه در زير مخزن اصلي قرار دارد از طرف بالا به دودكش مربوط مي باشد.اتاقك بوسيله پيچ نگهدارنده به كف آبگرمكن محكم مي شود . نفت به وسيله لوله مسي وارد محفظه احتراق گشته وبا هوايي كه از منافذ روي بدنه وارد اتاقك احتراق مي شود به كمك شعله مشتعل گشته و مي سوزد . جنس كوره از فولاد بوده كه در داخل آن قطعه اي چدني به منظور تبخير نفت در محل ورودي سوخت به كوره قرار داده شده است.

نكاتي در مورد نصب و تنظيم آبگرمكن :

1- آبگرمكن بايد درمحل مسطحي نصب گردد و هواي كافي براي سوخت به آن برسد.

2- اتصالات ورود و خروج آب را كنترل كنيد كه نشتي نكنند و در صورتيكه نشت داشته باشند آن را بر طرف نماييد.

3- وضع دودكش ها را كنترل كنيد كه سالم و بطور صحيح نصب شده باشند در غير اين صورت دود در فضاي ساختمان پخش و باعث مسموميت افراد و سياه شدن ديوار و اثاثيه مي گردد. مكش دود عامل اساسي خوب كار كردن آبگرمكن است و به اين جهت بايد اتفاع و قطر لوله دودكش كافي بوده و محل اتصال لوله ها به يكديگر صاف و بدون درز باشد. براي اينكه باد در دودكش تاثير نكند،دودكش بايد در مرتفع ترين قسمت پشت بام نصب شود و داراي كلاهك باشد.

4- سه راه تنظيم هوا (دمپر ) مكش دودكش را با كار آبگرمكن هماهنگ مي كند.دريچه هوا كش بر روي يك محور مقداري بالاتر از مركز دايره هواكش مي باشد.در روي دريچه هواكش پيچي نصب شده كه يك وزنه كوچك به آن متصل است.با پيچانيدن پيچ و تغيير وزنه ،وضع قرار گرفتن دريچه تنظيم مي شود.وزنه بايد در حالتي قرار گيرد كه با كوچكترين فشاري دريچه به نوسان در آيد.

5- پس از ريختن نفت در منبع و جاري شدن آن در لوله ها،دقت نماييد كه تمام اتصالات محكم بوده و نشت نكند.اگر نشت در اثر ترك لوله باشد بايد آن را عوض كرد ودر صورتيكه از محل اتصال باشد،بايد مهره محل اتصال را بوسيله يك آچار مناسب قدري محكمتر كرد. چنانچه نشت ادامه يافت،بايد پرچ سر لوله ها را تعويض و به طور كلي رفع عيب نمود.

توجه: چنانچه آچار مناسب در دسترس نبود،در باز كردن و محكم كردن مهره هاي اتصال هيچگاه از انبر دست استفاده نكنيد،زيرا جنس اتصالات از آلياژ مس است و لبه هاي آن ها به سرعت ساييده شده و از بين مي رود.

سرويس و نگهداري آبگرمكن:

1- براي روشن كردن آبگرمكن،هيچگاه چوب كبريت را داخل اجاق نيندازيد و هميشه از سيم مخصوص استفاده كنيد.

2- چون آب جوش در جدار آبگرمكن ايجاد رسوب معدني مي كند،حتي الامكان سعي كنيد درجه حرارت آب از 60 درجه سانتيگراد تجاوز نكند.

3- ترموستات را كه وظيفه اصلي آن قطع و وصل جريان نفت به اجاق مي باشد و در نتيجه درجه حرارت آب را ثابت نگه مي دارد،هر شش ماه يك بار بايد آزمايش كرد.بدين منظور درجه تنظيم سوخت كاربراتور را روي عدد زياد به مدت يك ساعت قرار داده درجه ترمومتر را كنترل نماييد كه از عدد 90 درجه سانتيگراد بالاتر نرود ضمنا" از لوله سر ريز شير اطمينان هم آب خارج نشود در اين حالت بايد كاربراتور سوخت را قطع نمايد.

4- شير اطمينان در صورتي صحيح كار مي كند كه با گرم شدن آب بيش از حد،مقداري آب داغ و بخار از آن خارج گردد. اين نوع شير ها وظيفه دارند در برابر فشار يا درجه حرارت و يا هر دو آن ها آبگرمكن ها را كنترل نمايند تا خطري گريبانگير افراد خانواده و يا خود دستگاه نگردد. اينگونه شير از يك طرف به آبگرمكن متصل شده واز يكطرف ديگر به لوله هي كه سر آن آزاد است متصل مي گردد (لوله سر ريز) . براي اطمينان از صحت كار اين شير بايد اهرم شير را كمي بالا كشيده در صورتي كه از لوله سر ريز مقداري آب خارج گردد و بعد از آزاد كردن اهرم آب قطع گرديد دليل بر صحت كار شير مي باشد.

5- هر شش ماه يكبار بايد صافي كاربراتور را تميز كرد، براي اين كار به ترتيب زير عمل كنيد:

الف- شير خروج نفت از مخزن را ببنديد تا ورود نفت به كاربراتور قطع شود .

ب- ظرفي زير كاربراتور قرار دهيد.

ج- پيچ صافي كاربراتور را باز كنيد. (مطابق شكل ) .

د- صافي را بيرون بياوريد.در اين موقع نفت همراه با كثافات ديگر خارج شده ودر ظرف مي ريزد.

ه- صافي را در ظرفي كه حاوي مقداري نفت است تكان دهيد تا تميز شود. شير مخزن نفت را كمي باز كنيد تا مقداري نفت داخل كاربراتور شود و با خارج شدن از آن كاربراتور تميز شود.

و- شير مخزن نفت را ببنديد و صافي را عكس ترتيب پياده كردن آن سوار كنيد.

ز- دقت كنيد كه واشر صافي فرسوده وپاره نباشد،زيرا در غير اين صورت پس از سوار كردن صافي ،نفت از اطراف آن نشت خواهد كرد. همچنين در صورت پاره بودن صافي آن را تعويض نماييد.

6- هر چند وقت يكبار ماده پاك كننده اي داخل اجاق بريزيد.

7- دقت كنيد نفتي را كه داخل مخزن نفت مي ريزيد ،با آب مخلوط نباشد زيرا قطعات حساس كاربراتور آسيب مي بيند.

8- در آبگرمكن هايي كه داراي اهرم تميز كننده مجراي ورود نفت به اجاق هستند،اين اهرم را هر چند وقت يكبار بچرخانيد تا جرم مجراي ورود نفت به اجاق تميز شود.

9- سالي يكبار لوله هاي دودكش آبگرمكن را تميز كنيد.

10- هر چند وقت يكبار كوره را سرويس نماييد.براي اين كار به ترتيب زير عمل كنيد.

به دليل احتراق در كوره ودر نتيجه توليد دوده كوره آبگرمكن هر چند وقت يكبار بايستي باز شده و تميز شود. تشخيص زمان تميز كردن كوره موقعي است كه از سوراخ هاي موجود در روي اتاقك احتراق (كوره) شعله كاملا" ديده نشود يا به عبارت ديگر سوراخ ها را دوده گرفته باشد كه در نتيجه جلو ورود اكسيژن لازم مسدود شده باشد.

1- شير داخل منبع نفت كه به صورت ميله اي سر كج و انتهاي آن حديده شده است را ببنديد (شير ارتباطي منبع ذخيره نفت به كاربراتور ).

2- به آبگرمكن فرصت دهيد تا نفت داخل كاربراتور و لوله هاي رابط كاملا" بسوزد و آبگرمكن خود بخود خاموش شود.

3- چند دقيقه اجازه دهيد كوره آبگرمكن سرد شود .

4- توسط آچار تخت يا فرانسه مهره لوله ارتباطي سوخت از كاربراتور به كوره را باز كنيد.

5- جك زير اجاق را با چرخانيدن شل كنيد.

6- كوره آزاد شده را بيرون بكشيد.

7- كوره را با برس تميز كنيد(بطوري كه سوراخ هاي ورود هوا كاملا"باز شوند.).

پايان